9. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 4 senaryo
2. yazılı: 4 senaryo
12 farklı çözümlü örnek soru
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
Biyoloji yazılı senaryoları ve çözümlü örnek sorular
9, 10, 11 ve 12. sınıf için 1. dönem 1. ve 2. yazılı dağılımlarını inceleyin. Sınıfınızı ve senaryonuzu seçerek ilgili öğrenme çıktılarına, örnek sorulara ve çözümlerine ulaşın.
Son güncelleme: 23.10.2026. Toplam 34 senaryo ve 57 farklı çözümlü örnek soru.
Sınıf ve sınav seçin
12. SINIF · 1. DÖNEM 2. YAZILI
Senaryo 5: Öğrenme çıktıları ve soru dağılımı
| Öğrenme çıktısı ve konu | Soru sayısı | Çözümlü örnekler |
|---|---|---|
| 12.1.1.4DNA' nın kendini eşlemesini açıklar.Nükleik Asitlerin Keşfi ve Önemi | 1 | Örnek 7 |
| 12.1.2.1Protein sentezinin mekanizmasını açıklar.Genetik şifre ve Protein sentezi | 1 | Örnek 9 |
| 12.1.2.2Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramlarını açıklar.Genetik şifre ve Protein sentezi | 1 | Örnek 11 |
| 12.1.2.3Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamalarını açıklar.Genetik şifre ve Protein sentezi | 2 | Örnek 12Örnek 13 |
| 12.1.2.4Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkisini değerlendirir.Genetik şifre ve Protein sentezi | 1 | Örnek 15 |
| 12.2.1.1Canlılığın devamı için enerjinin gerekliliğini açıklar.Canlılık ve Enerji | 2 | Örnek 16Örnek 17 |
| Toplam | 8 | 8 örnek |
Bir örnek soru birden fazla senaryoda kullanılabilir. Aynı senaryo içinde tekrar yoktur. Örnek numaraları, sınıfın PDF belgesindeki numaralarla aynıdır.
Senaryoya bağlı örnek sorular ve çözümleri
Soru başlığına dokunarak soruyu açın. Kendi yanıtınızı hazırladıktan sonra “Çözümü göster” bölümünü inceleyin.
1. soru · Eski ve yeni zincir12.1.1.4 · Örnek 7
Bir DNA molekülü yarı korunumlu biçimde eşleniyor. Başlangıçtaki iki zincir boyayla işaretlenmiş, yeni yapılan zincirler işaretsizdir.
- Birinci eşlenme sonunda kaç DNA oluşur? Her birinde işaretli zincir sayısı kaçtır?
- Bu olaya neden yarı korunumlu eşlenme denir?
Çözümü göster
a) İki DNA oluşur. Her birinde bir işaretli eski zincir ve bir işaretsiz yeni zincir bulunur.
b) Her yeni DNA molekülü başlangıç DNA’sının bir zincirini korur; diğer zincir yeni yapılır.
2. soru · DNA bilgisinden kısa bir polipeptide12.1.2.1 · Örnek 9
Bir gen parçasının kalıp DNA zinciri 3'-TAC GAA ATT-5' biçimindedir. Bu örnekte AUG metiyonini, CUU lösini; UAA ise durmayı belirtir.
- Bu kalıp zincirden oluşturulan mRNA dizisini yönleriyle yazınız.
- Başlangıç kodonundan itibaren kaç amino asit eklenir? Sıralarını yazınız.
Çözümü göster
a) mRNA dizisi 5'-AUG CUU UAA-3' olur. Kalıp DNA ile mRNA arasında tamamlayıcı ve ters yönlü bir eşleşme vardır.
b) İki amino asit eklenir: metiyonin ve lösin. UAA bir amino asit belirtmez; bu kodona gelindiğinde çeviri sonlanır.
3. soru · Biyoteknoloji ve genetik mühendisliği12.1.2.2 · Örnek 11
K işleminde mikroorganizmalarla yoğurt üretiliyor. L işleminde ise bir canlıya ait gen, uygun yöntemlerle başka bir canlının DNA’sına aktarılıyor.
- K ve L işlemlerini biyoteknoloji ve genetik mühendisliği kavramlarıyla ilişkilendiriniz.
- Genetik mühendisliği ile biyoteknoloji aynı kapsamda iki kavram mıdır?
Çözümü göster
a) İkisi de biyoteknoloji kapsamında değerlendirilebilir. L işleminde genetik materyal doğrudan düzenlendiği için genetik mühendisliği uygulaması vardır; yoğurt üretiminde böyle bir doğrudan DNA düzenlemesi zorunlu değildir.
b) Hayır. Biyoteknoloji, canlı ve biyolojik sistemlerden yararlanarak ürün veya süreç geliştirmeyi kapsar. Genetik mühendisliği, genetik materyal üzerinde değişiklik yapmaya yönelik yöntemler sunar ve modern biyoteknolojide kullanılabilir.
4. soru · Az miktardaki DNA’yı çoğaltma12.1.2.3 · Örnek 12
Bir araştırmacı, bir örnekte incelemek istediği belirli DNA bölgesinin çok az miktarda bulunduğunu görüyor. Analizden önce bu bölgenin kopyalarını artırmak istiyor.
- Bu amaçla kullanılabilecek yöntemin adını yazınız.
- Bu yöntemin temel amacını ve bir kullanım alanını açıklayınız.
Çözümü göster
a) Polimeraz zincir tepkimesi, yani PCR kullanılabilir.
b) Belirli bir DNA bölgesini çok sayıda kopyalayarak incelenebilir miktara ulaştırır. Örneğin bir örnekte belirli bir DNA dizisinin araştırılmasında veya genetik incelemeler öncesinde kullanılabilir.
5. soru · DNA parçalarını karşılaştırma12.1.2.3 · Örnek 13
Bir laboratuvarda farklı uzunluktaki DNA parçaları aynı agaroz jelde, aynı süre ve aynı elektrik alanında yürütülüyor. Küçük DNA parçasının başlangıç noktasından daha uzağa gittiği gözleniyor.
- Bu ayırma yönteminin adını yazınız.
- Parçaların farklı uzaklıklara gitmesi hangi özelliklerinin karşılaştırılmasını sağlar?
Çözümü göster
a) Jel elektroforezidir.
b) Bu koşullarda DNA parçalarının büyüklükleri, yani uzunlukları karşılaştırılabilir. Daha küçük parçalar jel içinde daha kolay ilerler. Yalnız bant konumuna bakarak bir parçanın bütün baz dizisi belirlenemez.
6. soru · Yeni bir tarım ürününü değerlendirme12.1.2.4 · Örnek 15
Kurak koşullara daha dayanıklı olacak şekilde geliştirilen bir bitkinin tarımda kullanılması öneriliyor. Bir grup yalnız ürün miktarına, başka bir grup ise çevre ve üreticiler üzerindeki sonuçlara da bakılması gerektiğini söylüyor.
- Bu uygulamanın sağlayabileceği bir yararı yazınız.
- Karar vermeden önce incelenmesi gereken iki konuyu belirtiniz.
Çözümü göster
a) Uygun koşullarda kuraklığa bağlı ürün kaybını azaltabilir veya suyun daha verimli kullanılmasına katkı sağlayabilir.
b) Örneğin çevredeki diğer canlılar ve gen akışı üzerindeki etkiler, ürünün farklı bölgelerdeki başarısı, tohuma erişim maliyeti ve üreticiler üzerindeki sonuçlar incelenebilir. Yararlı bir özelliğin bulunması bütün etkilerin kendiliğinden olumlu olacağını göstermez.
7. soru · Hücrede enerjinin kullanım alanları12.2.1.1 · Örnek 16
Bir hücre protein sentezliyor, zarından bazı maddeleri derişim farkına karşı taşıyor ve hareket ediyor.
- Bu olayların ortak enerji ihtiyacını açıklayınız.
- ATP’nin bu işlerdeki rolü nedir?
Çözümü göster
a) Protein sentezi, aktif taşıma ve hareket enerji gerektirir. Hücre bu işlerin yürütülmesinde kullanılabilir enerjiye ihtiyaç duyar.
b) ATP’nin hidrolizi, uygun enzim ve mekanizmalar aracılığıyla enerji gerektiren hücresel süreçlerle eşleştirilir. Böylece besinlerden elde edilen enerji hücresel işlere aktarılabilir.
8. soru · Canlılık ve sürekli enerji dönüşümü12.2.1.1 · Örnek 17
Bir öğrenci uyuyan bir insanın hareket etmediği için enerjiye ihtiyaç duymadığını söylüyor.
- Bu açıklamanın neden yanlış olduğunu iki örnekle açıklayınız.
- Besinlerdeki enerjinin hücrede kullanılabilmesi için neden dönüşüm gerekir?
Çözümü göster
a) Uyurken de kalp çalışır, solunum sürer; hücreler madde taşır ve yeni moleküller sentezler. Bu olaylar enerji gerektirdiği için enerji ihtiyacı devam eder.
b) Besinlerin kimyasal bağlarındaki enerji, metabolik tepkimelerle hücrenin kullanabileceği biçimlere aktarılır. ATP üretimi ve tüketimi bu aktarımın önemli bir bölümünü oluşturur; enerjinin bir kısmı da ısıya dönüşür.
Dört sınıfın güncel PDF belgeleri
Her belgede sınıfın iki yazılıya ait tüm dağılımları, örnek soru eşleştirmeleri ve çözümler birlikte bulunur.
10. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 4 senaryo
2. yazılı: 3 senaryo
13 farklı çözümlü örnek soru
11. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 5 senaryo
2. yazılı: 5 senaryo
15 farklı çözümlü örnek soru
12. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 4 senaryo
2. yazılı: 5 senaryo
17 farklı çözümlü örnek soru
Kaynak ve kullanım
Bu sayfa resmî bir MEB duyurusu veya MEB’e ait bir sayfa değildir. Güncel senaryoları ve konu soru dağılım tablolarını MEB’in ilgili resmî sayfalarından takip etmeniz tavsiye edilir. 2026–2027 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (MEB)
Okulunuzun duyurduğu senaryoyu esas alın. Tablodaki sayılar öğrenme çıktısı başına soru adetleridir; örneklerin alt maddeleri bu adetlere ayrıca eklenmez.
