9. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 4 senaryo
2. yazılı: 4 senaryo
12 farklı çözümlü örnek soru
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
Biyoloji yazılı senaryoları ve çözümlü örnek sorular
9, 10, 11 ve 12. sınıf için 1. dönem 1. ve 2. yazılı dağılımlarını inceleyin. Sınıfınızı ve senaryonuzu seçerek ilgili öğrenme çıktılarına, örnek sorulara ve çözümlerine ulaşın.
Son güncelleme: 23.10.2026. Toplam 34 senaryo ve 57 farklı çözümlü örnek soru.
Sınıf ve sınav seçin
12. SINIF · 1. DÖNEM 2. YAZILI
Senaryo 4: Öğrenme çıktıları ve soru dağılımı
| Öğrenme çıktısı ve konu | Soru sayısı | Çözümlü örnekler |
|---|---|---|
| 12.1.1.3Hücredeki genetik materyalin organizasyonunda parça bütün ilişkisi kurar.Nükleik Asitlerin Keşfi ve Önemi | 1 | Örnek 6 |
| 12.1.1.4DNA' nın kendini eşlemesini açıklar.Nükleik Asitlerin Keşfi ve Önemi | 1 | Örnek 8 |
| 12.1.2.1Protein sentezinin mekanizmasını açıklar.Genetik şifre ve Protein sentezi | 2 | Örnek 10Örnek 9 |
| 12.1.2.2Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramlarını açıklar.Genetik şifre ve Protein sentezi | 1 | Örnek 11 |
| 12.1.2.3Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamalarını açıklar.Genetik şifre ve Protein sentezi | 2 | Örnek 14Örnek 12 |
| 12.1.2.4Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkisini değerlendirir.Genetik şifre ve Protein sentezi | 1 | Örnek 15 |
| Toplam | 8 | 8 örnek |
Bir örnek soru birden fazla senaryoda kullanılabilir. Aynı senaryo içinde tekrar yoktur. Örnek numaraları, sınıfın PDF belgesindeki numaralarla aynıdır.
Senaryoya bağlı örnek sorular ve çözümleri
Soru başlığına dokunarak soruyu açın. Kendi yanıtınızı hazırladıktan sonra “Çözümü göster” bölümünü inceleyin.
1. soru · İp ve makara modeli12.1.1.3 · Örnek 6
Bir öğrenci uzun bir ipi küçük makaralara sarıyor. Sonra bu yapıyı daha sıkı paketleyerek çekirdek kromozomunu modelliyor.
- İp ve makaralar hangi yapıları temsil eder?
- Bu paketlenmenin hücreye bir yararını yazınız.
Çözümü göster
a) İp DNA’yı, makaralar histon proteinlerini temsil eder.
b) Uzun DNA’nın çekirdeğe düzenli biçimde sığmasına ve hücre bölünürken düzenli taşınmasına yardımcı olur.
2. soru · Eşlenmedeki enzimler12.1.1.4 · Örnek 8
DNA eşlenirken önce zincirler ayrılır. Sonra uygun nükleotitler eklenir ve kesintili oluşan DNA parçaları birleştirilir.
- Bu üç işi yapan enzimleri sırasıyla yazınız.
- DNA ligaz çalışmazsa hangi işlem aksar?
Çözümü göster
a) Helikaz, DNA polimeraz ve DNA ligaz.
b) Kesintili sentezlenen DNA parçaları arasındaki şeker-fosfat omurgası tamamlanamaz; parçaların birleşmesi aksar.
3. soru · Protein sentezinde görev paylaşımı12.1.2.1 · Örnek 10
Bir ribozom mRNA üzerindeki 5'-AUG-3' kodonunu okumaktadır. Uygun tRNA, kendisine bağlanmış amino asidi ribozoma getirir.
- Bu kodonla eşleşen antikodonu yönleriyle yazınız.
- mRNA, tRNA ve ribozomun bu olaydaki görevlerini ayırınız.
Çözümü göster
a) Antikodon 3'-UAC-5' şeklindedir. Kodon ve antikodon birbirine tamamlayıcı ve ters yönlüdür.
b) mRNA amino asit sırasını belirleyen kodonları taşır. tRNA uygun amino asidi getirir ve antikodonu ile kodonu tanır. Ribozom, kodonların okunmasına ve amino asitler arasında peptit bağlarının kurulmasına ortam sağlar.
4. soru · DNA bilgisinden kısa bir polipeptide12.1.2.1 · Örnek 9
Bir gen parçasının kalıp DNA zinciri 3'-TAC GAA ATT-5' biçimindedir. Bu örnekte AUG metiyonini, CUU lösini; UAA ise durmayı belirtir.
- Bu kalıp zincirden oluşturulan mRNA dizisini yönleriyle yazınız.
- Başlangıç kodonundan itibaren kaç amino asit eklenir? Sıralarını yazınız.
Çözümü göster
a) mRNA dizisi 5'-AUG CUU UAA-3' olur. Kalıp DNA ile mRNA arasında tamamlayıcı ve ters yönlü bir eşleşme vardır.
b) İki amino asit eklenir: metiyonin ve lösin. UAA bir amino asit belirtmez; bu kodona gelindiğinde çeviri sonlanır.
5. soru · Biyoteknoloji ve genetik mühendisliği12.1.2.2 · Örnek 11
K işleminde mikroorganizmalarla yoğurt üretiliyor. L işleminde ise bir canlıya ait gen, uygun yöntemlerle başka bir canlının DNA’sına aktarılıyor.
- K ve L işlemlerini biyoteknoloji ve genetik mühendisliği kavramlarıyla ilişkilendiriniz.
- Genetik mühendisliği ile biyoteknoloji aynı kapsamda iki kavram mıdır?
Çözümü göster
a) İkisi de biyoteknoloji kapsamında değerlendirilebilir. L işleminde genetik materyal doğrudan düzenlendiği için genetik mühendisliği uygulaması vardır; yoğurt üretiminde böyle bir doğrudan DNA düzenlemesi zorunlu değildir.
b) Hayır. Biyoteknoloji, canlı ve biyolojik sistemlerden yararlanarak ürün veya süreç geliştirmeyi kapsar. Genetik mühendisliği, genetik materyal üzerinde değişiklik yapmaya yönelik yöntemler sunar ve modern biyoteknolojide kullanılabilir.
6. soru · Bir gene yeni bir üretim ortamı sağlama12.1.2.3 · Örnek 14
Bir proteinin üretiminde görevli gen, uygun bir taşıyıcı DNA’ya yerleştirilerek bakteriye aktarılıyor. Uygun düzenlemeler yapılan bakteri, bu proteini üretebiliyor.
- Farklı kaynaklardan DNA parçalarının birleştirilmesiyle elde edilen DNA’ya ne ad verilir?
- Bu uygulamada bakteri neden kullanılmaktadır?
Çözümü göster
a) Rekombinant DNA adı verilir.
b) Aktarılan genin uygun koşullarda ifade edilmesiyle istenen proteinin üretilmesi amaçlanır. Bakterilerin çoğaltılabilmesi, üretimin artırılmasına yardımcı olur; yalnız gen aktarılması her durumda yeterli üretim olacağı anlamına gelmez.
7. soru · Az miktardaki DNA’yı çoğaltma12.1.2.3 · Örnek 12
Bir araştırmacı, bir örnekte incelemek istediği belirli DNA bölgesinin çok az miktarda bulunduğunu görüyor. Analizden önce bu bölgenin kopyalarını artırmak istiyor.
- Bu amaçla kullanılabilecek yöntemin adını yazınız.
- Bu yöntemin temel amacını ve bir kullanım alanını açıklayınız.
Çözümü göster
a) Polimeraz zincir tepkimesi, yani PCR kullanılabilir.
b) Belirli bir DNA bölgesini çok sayıda kopyalayarak incelenebilir miktara ulaştırır. Örneğin bir örnekte belirli bir DNA dizisinin araştırılmasında veya genetik incelemeler öncesinde kullanılabilir.
8. soru · Yeni bir tarım ürününü değerlendirme12.1.2.4 · Örnek 15
Kurak koşullara daha dayanıklı olacak şekilde geliştirilen bir bitkinin tarımda kullanılması öneriliyor. Bir grup yalnız ürün miktarına, başka bir grup ise çevre ve üreticiler üzerindeki sonuçlara da bakılması gerektiğini söylüyor.
- Bu uygulamanın sağlayabileceği bir yararı yazınız.
- Karar vermeden önce incelenmesi gereken iki konuyu belirtiniz.
Çözümü göster
a) Uygun koşullarda kuraklığa bağlı ürün kaybını azaltabilir veya suyun daha verimli kullanılmasına katkı sağlayabilir.
b) Örneğin çevredeki diğer canlılar ve gen akışı üzerindeki etkiler, ürünün farklı bölgelerdeki başarısı, tohuma erişim maliyeti ve üreticiler üzerindeki sonuçlar incelenebilir. Yararlı bir özelliğin bulunması bütün etkilerin kendiliğinden olumlu olacağını göstermez.
Dört sınıfın güncel PDF belgeleri
Her belgede sınıfın iki yazılıya ait tüm dağılımları, örnek soru eşleştirmeleri ve çözümler birlikte bulunur.
10. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 4 senaryo
2. yazılı: 3 senaryo
13 farklı çözümlü örnek soru
11. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 5 senaryo
2. yazılı: 5 senaryo
15 farklı çözümlü örnek soru
12. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 4 senaryo
2. yazılı: 5 senaryo
17 farklı çözümlü örnek soru
Kaynak ve kullanım
Bu sayfa resmî bir MEB duyurusu veya MEB’e ait bir sayfa değildir. Güncel senaryoları ve konu soru dağılım tablolarını MEB’in ilgili resmî sayfalarından takip etmeniz tavsiye edilir. 2026–2027 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (MEB)
Okulunuzun duyurduğu senaryoyu esas alın. Tablodaki sayılar öğrenme çıktısı başına soru adetleridir; örneklerin alt maddeleri bu adetlere ayrıca eklenmez.
