9. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 4 senaryo
2. yazılı: 4 senaryo
12 farklı çözümlü örnek soru
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
Biyoloji yazılı senaryoları ve çözümlü örnek sorular
9, 10, 11 ve 12. sınıf için 1. dönem 1. ve 2. yazılı dağılımlarını inceleyin. Sınıfınızı ve senaryonuzu seçerek ilgili öğrenme çıktılarına, örnek sorulara ve çözümlerine ulaşın.
Son güncelleme: 23.10.2026. Toplam 34 senaryo ve 57 farklı çözümlü örnek soru.
Sınıf ve sınav seçin
12. SINIF · 1. DÖNEM 2. YAZILI
Senaryo 3: Öğrenme çıktıları ve soru dağılımı
| Öğrenme çıktısı ve konu | Soru sayısı | Çözümlü örnekler |
|---|---|---|
| 12.1.1.2Nükleik asitlerin çeşitlerini ve görevlerini açıklar.Nükleik Asitlerin Keşfi ve Önemi | 1 | Örnek 3 |
| 12.1.1.4DNA' nın kendini eşlemesini açıklar.Nükleik Asitlerin Keşfi ve Önemi | 1 | Örnek 7 |
| 12.1.2.1Protein sentezinin mekanizmasını açıklar.Genetik şifre ve Protein sentezi | 2 | Örnek 9Örnek 10 |
| 12.1.2.2Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramlarını açıklar.Genetik şifre ve Protein sentezi | 1 | Örnek 11 |
| 12.1.2.3Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamalarını açıklar.Genetik şifre ve Protein sentezi | 2 | Örnek 13Örnek 14 |
| Toplam | 7 | 7 örnek |
Bir örnek soru birden fazla senaryoda kullanılabilir. Aynı senaryo içinde tekrar yoktur. Örnek numaraları, sınıfın PDF belgesindeki numaralarla aynıdır.
Senaryoya bağlı örnek sorular ve çözümleri
Soru başlığına dokunarak soruyu açın. Kendi yanıtınızı hazırladıktan sonra “Çözümü göster” bölümünü inceleyin.
1. soru · DNA ve RNA’yı tanıma12.1.1.2 · Örnek 3
X nükleik asidi deoksiriboz ve timin, Y nükleik asidi riboz ve urasil içeriyor.
- X ve Y hangi nükleik asitlerdir?
- DNA’nın ve RNA’nın hücredeki birer görevini yazınız.
Çözümü göster
a) X DNA, Y RNA’dır.
b) DNA kalıtsal bilgiyi saklar ve aktarır. RNA çeşitleri bu bilginin kullanılmasında ve protein sentezinde görev yapar.
2. soru · Eski ve yeni zincir12.1.1.4 · Örnek 7
Bir DNA molekülü yarı korunumlu biçimde eşleniyor. Başlangıçtaki iki zincir boyayla işaretlenmiş, yeni yapılan zincirler işaretsizdir.
- Birinci eşlenme sonunda kaç DNA oluşur? Her birinde işaretli zincir sayısı kaçtır?
- Bu olaya neden yarı korunumlu eşlenme denir?
Çözümü göster
a) İki DNA oluşur. Her birinde bir işaretli eski zincir ve bir işaretsiz yeni zincir bulunur.
b) Her yeni DNA molekülü başlangıç DNA’sının bir zincirini korur; diğer zincir yeni yapılır.
3. soru · DNA bilgisinden kısa bir polipeptide12.1.2.1 · Örnek 9
Bir gen parçasının kalıp DNA zinciri 3'-TAC GAA ATT-5' biçimindedir. Bu örnekte AUG metiyonini, CUU lösini; UAA ise durmayı belirtir.
- Bu kalıp zincirden oluşturulan mRNA dizisini yönleriyle yazınız.
- Başlangıç kodonundan itibaren kaç amino asit eklenir? Sıralarını yazınız.
Çözümü göster
a) mRNA dizisi 5'-AUG CUU UAA-3' olur. Kalıp DNA ile mRNA arasında tamamlayıcı ve ters yönlü bir eşleşme vardır.
b) İki amino asit eklenir: metiyonin ve lösin. UAA bir amino asit belirtmez; bu kodona gelindiğinde çeviri sonlanır.
4. soru · Protein sentezinde görev paylaşımı12.1.2.1 · Örnek 10
Bir ribozom mRNA üzerindeki 5'-AUG-3' kodonunu okumaktadır. Uygun tRNA, kendisine bağlanmış amino asidi ribozoma getirir.
- Bu kodonla eşleşen antikodonu yönleriyle yazınız.
- mRNA, tRNA ve ribozomun bu olaydaki görevlerini ayırınız.
Çözümü göster
a) Antikodon 3'-UAC-5' şeklindedir. Kodon ve antikodon birbirine tamamlayıcı ve ters yönlüdür.
b) mRNA amino asit sırasını belirleyen kodonları taşır. tRNA uygun amino asidi getirir ve antikodonu ile kodonu tanır. Ribozom, kodonların okunmasına ve amino asitler arasında peptit bağlarının kurulmasına ortam sağlar.
5. soru · Biyoteknoloji ve genetik mühendisliği12.1.2.2 · Örnek 11
K işleminde mikroorganizmalarla yoğurt üretiliyor. L işleminde ise bir canlıya ait gen, uygun yöntemlerle başka bir canlının DNA’sına aktarılıyor.
- K ve L işlemlerini biyoteknoloji ve genetik mühendisliği kavramlarıyla ilişkilendiriniz.
- Genetik mühendisliği ile biyoteknoloji aynı kapsamda iki kavram mıdır?
Çözümü göster
a) İkisi de biyoteknoloji kapsamında değerlendirilebilir. L işleminde genetik materyal doğrudan düzenlendiği için genetik mühendisliği uygulaması vardır; yoğurt üretiminde böyle bir doğrudan DNA düzenlemesi zorunlu değildir.
b) Hayır. Biyoteknoloji, canlı ve biyolojik sistemlerden yararlanarak ürün veya süreç geliştirmeyi kapsar. Genetik mühendisliği, genetik materyal üzerinde değişiklik yapmaya yönelik yöntemler sunar ve modern biyoteknolojide kullanılabilir.
6. soru · DNA parçalarını karşılaştırma12.1.2.3 · Örnek 13
Bir laboratuvarda farklı uzunluktaki DNA parçaları aynı agaroz jelde, aynı süre ve aynı elektrik alanında yürütülüyor. Küçük DNA parçasının başlangıç noktasından daha uzağa gittiği gözleniyor.
- Bu ayırma yönteminin adını yazınız.
- Parçaların farklı uzaklıklara gitmesi hangi özelliklerinin karşılaştırılmasını sağlar?
Çözümü göster
a) Jel elektroforezidir.
b) Bu koşullarda DNA parçalarının büyüklükleri, yani uzunlukları karşılaştırılabilir. Daha küçük parçalar jel içinde daha kolay ilerler. Yalnız bant konumuna bakarak bir parçanın bütün baz dizisi belirlenemez.
7. soru · Bir gene yeni bir üretim ortamı sağlama12.1.2.3 · Örnek 14
Bir proteinin üretiminde görevli gen, uygun bir taşıyıcı DNA’ya yerleştirilerek bakteriye aktarılıyor. Uygun düzenlemeler yapılan bakteri, bu proteini üretebiliyor.
- Farklı kaynaklardan DNA parçalarının birleştirilmesiyle elde edilen DNA’ya ne ad verilir?
- Bu uygulamada bakteri neden kullanılmaktadır?
Çözümü göster
a) Rekombinant DNA adı verilir.
b) Aktarılan genin uygun koşullarda ifade edilmesiyle istenen proteinin üretilmesi amaçlanır. Bakterilerin çoğaltılabilmesi, üretimin artırılmasına yardımcı olur; yalnız gen aktarılması her durumda yeterli üretim olacağı anlamına gelmez.
Dört sınıfın güncel PDF belgeleri
Her belgede sınıfın iki yazılıya ait tüm dağılımları, örnek soru eşleştirmeleri ve çözümler birlikte bulunur.
10. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 4 senaryo
2. yazılı: 3 senaryo
13 farklı çözümlü örnek soru
11. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 5 senaryo
2. yazılı: 5 senaryo
15 farklı çözümlü örnek soru
12. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 4 senaryo
2. yazılı: 5 senaryo
17 farklı çözümlü örnek soru
Kaynak ve kullanım
Bu sayfa resmî bir MEB duyurusu veya MEB’e ait bir sayfa değildir. Güncel senaryoları ve konu soru dağılım tablolarını MEB’in ilgili resmî sayfalarından takip etmeniz tavsiye edilir. 2026–2027 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (MEB)
Okulunuzun duyurduğu senaryoyu esas alın. Tablodaki sayılar öğrenme çıktısı başına soru adetleridir; örneklerin alt maddeleri bu adetlere ayrıca eklenmez.
