9. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 4 senaryo
2. yazılı: 4 senaryo
12 farklı çözümlü örnek soru
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
Biyoloji yazılı senaryoları ve çözümlü örnek sorular
9, 10, 11 ve 12. sınıf için 1. dönem 1. ve 2. yazılı dağılımlarını inceleyin. Sınıfınızı ve senaryonuzu seçerek ilgili öğrenme çıktılarına, örnek sorulara ve çözümlerine ulaşın.
Son güncelleme: 23.10.2026. Toplam 34 senaryo ve 57 farklı çözümlü örnek soru.
Sınıf ve sınav seçin
12. SINIF · 1. DÖNEM 2. YAZILI
Senaryo 2: Öğrenme çıktıları ve soru dağılımı
| Öğrenme çıktısı ve konu | Soru sayısı | Çözümlü örnekler |
|---|---|---|
| 12.1.1.2Nükleik asitlerin çeşitlerini ve görevlerini açıklar.Nükleik Asitlerin Keşfi ve Önemi | 1 | Örnek 2 |
| 12.1.1.4DNA' nın kendini eşlemesini açıklar.Nükleik Asitlerin Keşfi ve Önemi | 1 | Örnek 8 |
| 12.1.2.1Protein sentezinin mekanizmasını açıklar.Genetik şifre ve Protein sentezi | 1 | Örnek 10 |
| 12.1.2.3Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamalarını açıklar.Genetik şifre ve Protein sentezi | 3 | Örnek 12Örnek 13Örnek 14 |
| 12.1.2.4Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkisini değerlendirir.Genetik şifre ve Protein sentezi | 1 | Örnek 15 |
| 12.2.1.1Canlılığın devamı için enerjinin gerekliliğini açıklar.Canlılık ve Enerji | 1 | Örnek 17 |
| Toplam | 8 | 8 örnek |
Bir örnek soru birden fazla senaryoda kullanılabilir. Aynı senaryo içinde tekrar yoktur. Örnek numaraları, sınıfın PDF belgesindeki numaralarla aynıdır.
Senaryoya bağlı örnek sorular ve çözümleri
Soru başlığına dokunarak soruyu açın. Kendi yanıtınızı hazırladıktan sonra “Çözümü göster” bölümünü inceleyin.
1. soru · DNA’da baz sayısı12.1.1.2 · Örnek 2
Çift zincirli bir DNA’da toplam 1000 nükleotit vardır. Bunların 200’ü adenin nükleotididir.
- Timin, guanin ve sitozin sayılarını bulunuz.
- Toplam hidrojen bağı sayısını hesaplayınız.
Çözümü göster
a) A = T olduğundan T = 200’dür. G + C = 1000 − 400 = 600; G = C olduğundan G = 300, C = 300’dür.
b) 200 A-T çifti ve 300 G-C çifti vardır. 200 × 2 + 300 × 3 = 1300 hidrojen bağı bulunur.
2. soru · Eşlenmedeki enzimler12.1.1.4 · Örnek 8
DNA eşlenirken önce zincirler ayrılır. Sonra uygun nükleotitler eklenir ve kesintili oluşan DNA parçaları birleştirilir.
- Bu üç işi yapan enzimleri sırasıyla yazınız.
- DNA ligaz çalışmazsa hangi işlem aksar?
Çözümü göster
a) Helikaz, DNA polimeraz ve DNA ligaz.
b) Kesintili sentezlenen DNA parçaları arasındaki şeker-fosfat omurgası tamamlanamaz; parçaların birleşmesi aksar.
3. soru · Protein sentezinde görev paylaşımı12.1.2.1 · Örnek 10
Bir ribozom mRNA üzerindeki 5'-AUG-3' kodonunu okumaktadır. Uygun tRNA, kendisine bağlanmış amino asidi ribozoma getirir.
- Bu kodonla eşleşen antikodonu yönleriyle yazınız.
- mRNA, tRNA ve ribozomun bu olaydaki görevlerini ayırınız.
Çözümü göster
a) Antikodon 3'-UAC-5' şeklindedir. Kodon ve antikodon birbirine tamamlayıcı ve ters yönlüdür.
b) mRNA amino asit sırasını belirleyen kodonları taşır. tRNA uygun amino asidi getirir ve antikodonu ile kodonu tanır. Ribozom, kodonların okunmasına ve amino asitler arasında peptit bağlarının kurulmasına ortam sağlar.
4. soru · Az miktardaki DNA’yı çoğaltma12.1.2.3 · Örnek 12
Bir araştırmacı, bir örnekte incelemek istediği belirli DNA bölgesinin çok az miktarda bulunduğunu görüyor. Analizden önce bu bölgenin kopyalarını artırmak istiyor.
- Bu amaçla kullanılabilecek yöntemin adını yazınız.
- Bu yöntemin temel amacını ve bir kullanım alanını açıklayınız.
Çözümü göster
a) Polimeraz zincir tepkimesi, yani PCR kullanılabilir.
b) Belirli bir DNA bölgesini çok sayıda kopyalayarak incelenebilir miktara ulaştırır. Örneğin bir örnekte belirli bir DNA dizisinin araştırılmasında veya genetik incelemeler öncesinde kullanılabilir.
5. soru · DNA parçalarını karşılaştırma12.1.2.3 · Örnek 13
Bir laboratuvarda farklı uzunluktaki DNA parçaları aynı agaroz jelde, aynı süre ve aynı elektrik alanında yürütülüyor. Küçük DNA parçasının başlangıç noktasından daha uzağa gittiği gözleniyor.
- Bu ayırma yönteminin adını yazınız.
- Parçaların farklı uzaklıklara gitmesi hangi özelliklerinin karşılaştırılmasını sağlar?
Çözümü göster
a) Jel elektroforezidir.
b) Bu koşullarda DNA parçalarının büyüklükleri, yani uzunlukları karşılaştırılabilir. Daha küçük parçalar jel içinde daha kolay ilerler. Yalnız bant konumuna bakarak bir parçanın bütün baz dizisi belirlenemez.
6. soru · Bir gene yeni bir üretim ortamı sağlama12.1.2.3 · Örnek 14
Bir proteinin üretiminde görevli gen, uygun bir taşıyıcı DNA’ya yerleştirilerek bakteriye aktarılıyor. Uygun düzenlemeler yapılan bakteri, bu proteini üretebiliyor.
- Farklı kaynaklardan DNA parçalarının birleştirilmesiyle elde edilen DNA’ya ne ad verilir?
- Bu uygulamada bakteri neden kullanılmaktadır?
Çözümü göster
a) Rekombinant DNA adı verilir.
b) Aktarılan genin uygun koşullarda ifade edilmesiyle istenen proteinin üretilmesi amaçlanır. Bakterilerin çoğaltılabilmesi, üretimin artırılmasına yardımcı olur; yalnız gen aktarılması her durumda yeterli üretim olacağı anlamına gelmez.
7. soru · Yeni bir tarım ürününü değerlendirme12.1.2.4 · Örnek 15
Kurak koşullara daha dayanıklı olacak şekilde geliştirilen bir bitkinin tarımda kullanılması öneriliyor. Bir grup yalnız ürün miktarına, başka bir grup ise çevre ve üreticiler üzerindeki sonuçlara da bakılması gerektiğini söylüyor.
- Bu uygulamanın sağlayabileceği bir yararı yazınız.
- Karar vermeden önce incelenmesi gereken iki konuyu belirtiniz.
Çözümü göster
a) Uygun koşullarda kuraklığa bağlı ürün kaybını azaltabilir veya suyun daha verimli kullanılmasına katkı sağlayabilir.
b) Örneğin çevredeki diğer canlılar ve gen akışı üzerindeki etkiler, ürünün farklı bölgelerdeki başarısı, tohuma erişim maliyeti ve üreticiler üzerindeki sonuçlar incelenebilir. Yararlı bir özelliğin bulunması bütün etkilerin kendiliğinden olumlu olacağını göstermez.
8. soru · Canlılık ve sürekli enerji dönüşümü12.2.1.1 · Örnek 17
Bir öğrenci uyuyan bir insanın hareket etmediği için enerjiye ihtiyaç duymadığını söylüyor.
- Bu açıklamanın neden yanlış olduğunu iki örnekle açıklayınız.
- Besinlerdeki enerjinin hücrede kullanılabilmesi için neden dönüşüm gerekir?
Çözümü göster
a) Uyurken de kalp çalışır, solunum sürer; hücreler madde taşır ve yeni moleküller sentezler. Bu olaylar enerji gerektirdiği için enerji ihtiyacı devam eder.
b) Besinlerin kimyasal bağlarındaki enerji, metabolik tepkimelerle hücrenin kullanabileceği biçimlere aktarılır. ATP üretimi ve tüketimi bu aktarımın önemli bir bölümünü oluşturur; enerjinin bir kısmı da ısıya dönüşür.
Dört sınıfın güncel PDF belgeleri
Her belgede sınıfın iki yazılıya ait tüm dağılımları, örnek soru eşleştirmeleri ve çözümler birlikte bulunur.
10. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 4 senaryo
2. yazılı: 3 senaryo
13 farklı çözümlü örnek soru
11. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 5 senaryo
2. yazılı: 5 senaryo
15 farklı çözümlü örnek soru
12. Sınıf Biyoloji
1. yazılı: 4 senaryo
2. yazılı: 5 senaryo
17 farklı çözümlü örnek soru
Kaynak ve kullanım
Bu sayfa resmî bir MEB duyurusu veya MEB’e ait bir sayfa değildir. Güncel senaryoları ve konu soru dağılım tablolarını MEB’in ilgili resmî sayfalarından takip etmeniz tavsiye edilir. 2026–2027 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (MEB)
Okulunuzun duyurduğu senaryoyu esas alın. Tablodaki sayılar öğrenme çıktısı başına soru adetleridir; örneklerin alt maddeleri bu adetlere ayrıca eklenmez.
