Konu Detayı Sayfası
İnorganik Bileşikler
Konuyu PDF İndirKonuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
İnorganik Bileşikler
► Temel element olarak karbon içermeyen bileşiklerdir.
► Tüm canlılar tarafından dışardan hazır olarak alınırlar.
► Canlılar tarafından sentezlenemeyen bileşiklerdir.
► Bitkiler topraktan kökleri ile alırlar. Diğer canlılar ise besinler ve su yoluyla alırlar.
► Hücresel solunumda ATP enerjisi elde etmek için kullanılmazlar. Yani enerji verici değillerdir. (Ancak kemosentez yapan bazı canlılar besin üretmek için gerekli olan enerjiyi inorganiklerden karşılarlar.)
► Görevleri;
♦ Hücre yapısına katılmak (yapıcı, onarıcı bileşik olarak)
♦ Düzenleyici görevler yapmaktır.
► Monomer halde dışarıdan hazır olarak alınırlar. Yani monomerleri yoktur.
► Bundan dolayı; sindirime (hidrolize) uğramazlar.
► Hücre zarından direk geçerler.
► Canlılarda biyokimyasal tepkimelerin gerçekleşmesi ve homeostasinin korunması açısından gerekli bileşiklerdir.
► Kanın osmotik basıncını ayarlar.
► Bazı enzimlerin yapısına yardımcı kısım (kofaktör) olarak katılırlar.
| İnorganikler; düzenleyicidir. Hücre yapısına katılır. Ancak enerji verici olarak kullanılmazlar. |
Canlılardaki İnorganik Bileşikler
► Su
► Asit ve Bazlar
► Tuz ve Mineraller
1. Suyun Canlılar İçin Önemi
► Tüm organizmalarda en çok bulunan bileşen sudur.
► Organizmaların toplam kütlesinin %70’inden fazlası sudan oluşur.
► Su, biyolojik yapıların oluşturulması ve yaşamsal faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli inorganik maddelerin en önemlisidir.
► Dünya’nın ve canlı vücutlarının büyük bir kısmı sudan oluştuğundan canlıların yaşamları suyun varlığına bağlıdır.
► Bazı canlıların yaşam alanı sudur. Örneğin; Alg, mercan, balık, yunus, balina gibi.
► Bitkiler, fotosentez yapabilmek için suya ihtiyaç duyar.
► Atmosferdeki oksijenin kaynağını fotosentezde kullanılan su oluşturur.
► Canlılığın devamı için enzimler gereklidir. Su enzimlerin çalışabilmesi için uygun bir ortam sağlar. Ortamdaki su miktarı %15'in altına düşerse enzimler çalışamaz ve canlılık son bulur.
► Besinlerin sindirimi su ile olur (Hidroliz olayları).
► Su otsu bitkilerde turgor basıncı oluşturarak bitkiye desteklik verir. Dik durmasını sağlar.
► Vücut sıcaklığının dengede kalmasını sağlar.
► Su olmadan yaşam olmaz. Bir insan haftalarca yemek yemeden yaşayabilir ancak susuz bir kaç gün yaşayabilir.
► Sağlıklı bir yaşam için günlük 1,5 - 2,5 litre su içmemiz gerekir.
Suyun Kimyasal Yapısı
► Su molekülü 2 Hidrojen ve 1 Oksijen (H2O) atomundan oluşur.
► Hidrojen atomları oksijene birer kovalent bağ ile bağlanır.
Su Molekülü ve Bağları
Bu bağlanma esnasında Hidrojen ve Oksijendeki elektronlar eşit olarak dağılmazlar.
► Oksijen tarafında negatif (-) yük, Hidrojen tarafında pozitif (+) yük durumu vardır.
► Bu eşit olmayan yük dağılımı nedeniyle; bir kutbu (+), bir kutbu (-) yük taşıyan moleküle polar molekül denir.
► Su polar özellik gösteren bir bileşiktir.
► Polar özellik suyun iyi bir çözücü olmasını sağlar.
► Su molekülleri birbirine Hidrojen bağları ile bağlanır.
► Hidrojen bağları ile su moleküllerinin birbirine tutunmasını sağlayan kuvvete kohezyon kuvveti denir.
► Su moleküllerinin farklı bir moleküle ya da bir yüzeye tutunmasını sağlayan kuvvete ise adhezyon kuvveti denir.
► Suyun bu özellikleri bitkilerde köklerle alınan su ve minerallerin üst kısımlara kadar taşınmasında etkili olur.
Suyun Fiziksel ve Kimyasal Özelliklerinin Canlılar İçin Önemi
1. Suyun Kohezyonu ve Adhezyonu
► Su moleküllerini bir arada tutan hidrojen bağlarının etkisiyle kohezyon kuvveti oluşur.
► Kohezyon ile bitkilerde suyun yükseklere taşınması sağlanır.
► Kohezyon, su yüzeyinde bir yüzey gerilimi oluşturur. Bazı böceklerin su üzerinde yürümesi bu sayede olur.
► Suyun başka moleküllere tutunmasını sağlayan kuvvete adhezyon kuvveti denir.
► Yapraklarda terleme sonucunda oluşan emme kuvveti ve kohezyon-adhezyon kuvvetleri sayesinde su, bitkilerin köklerinden yapraklarına kadar kesintisiz bir sütun şeklinde yer çekimine zıt yönde taşınır.
2. Suyun Taşıyıcı Özelliği
► Hücrelerin ihtiyaç duyduğu maddelerin taşınması ve hücrelerde oluşan metabolik atıkların uzaklaştırılması suyun varlığı ile mümkündür.
3. Suyun Çözücü Özelliği
► Canlı sistemlerdeki reaksiyonların gerçekleşmesini sağlar.
► Sindirim olaylarında su kullanılır.
► Besin ve boşaltım maddeleri suda çözünmüş olarak taşınır.
► Vücutta oluşan zehirli atıkların seyreltilmesini sağlar.
► Bitkiler mineralleri ancak suda çözünmüş olarak alabilir.
4. Suyun Y
Ücretsiz önizleme burada bitti
Konu anlatımının kalan %70’i kilitli
Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.
Konu anlatımının tamamını açKonu İle İlgili Çalışma Soruları
Soru 1.
Bir ayının kanı alınarak sağlıklı bir fareye enjekte ediliyor. Bir süre sonra fare kanından elde edilen serum ayrı ayrı K, L, M, X ve Y canlılardan alınan kan örnekleri üzerine damlatılarak çökelme miktarları grafikte verildiği gibi olduğu görülüyor.
Buna göre, K, L, M, X ve Y canlılarından hangisinin ayıya en yakın akraba olması beklenir?
Doğru Cevap: D
- Ayının kanı doğrudan değil aracı canlı (fare) kullanılmış elde edilen serumlar K, L, M, X ve Y canlılarından alınan kan örneklerine damlatılmıştır.
- Farede ayının antijenlerine karşı antikor oluşturulmuştur.
- Bu antikorlar ayının proteinlerini çökelten antikorlardır ,fareden alınan serum içinde bu antikorlar mevcuttur.
- K, L, M, X ve Y ye verildiğinde bu antikorlar ayının antijenleri ile aynı olan proteinleri çökeltecektir.
- Dolayısıyla çökelme en çok hangisinde olursa ki burada X te olmuştur ayının proteinleri ile benzerliği en fazla odur.
- Protein benzerliği arttıkça akrabalık artar.
Soru 2.
Demir minerali için;
I. Eksikliği kansızlığa neden olur.
II. Hidroliz olduktan sonra kana geçer.
III. Bitkilerde klorofilin yapısına katılır.
Yargılarından hangisi doğrudur?
Doğru Cevap: A
Soru 3.
Aşağıdakilerden hangisi canlıların yapısına katılan maddelerden biri değildir?
Doğru Cevap: D
Soru 4.
Canlılardaki su, asit ve bazların her birine ait bir özellik aşağıda verilmiştir.
I. Sulu çözeltilerinde H iyonu bulundururlar.
II. Asitlerle tepkimeye girdiklerinde tuz ve su oluştururlar.
III. Fotosentezde H kaynağı olarak kullanılır.
Buna göre; aşağıdakilerden hangisinde yapılan eşleştirme doğrudur?
Su Asit Baz
Doğru Cevap: E
Çalışma soruları bölümündeki tüm sorulara erişmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
