Hayvanlar Alemi

6. HAYVANLAR ALEMİ

► Tamamı çok hücreli ökaryot canlılardır.

► Tamamı O₂'li solunum yapar. Omurgalı hayvanların çizgili kaslarında laktik asit fermantasyonu da gerçekleşir.

► Hücre duvarı ve kloroplast taşımazlar.

► Fotosentez yapmazlar. Ototrof beslenen türleri yoktur.

► Tümü heterotrof olarak beslenir.

► Çoğunlukla aktif hareket ederler.

► Büyüme ve gelişmeleri sınırlıdır.

► Depo karbonhidratları glikojendir. Yani glikozun fazlasını glikojen olarak depo ederler.

► Bazı basit yapılı hayvanlar hariç büyük bir kısmında yaşamsal fonksiyonları yerine getirmek üzere özelleşmiş doku ve organlar vardır. (epitel, bağ, kas, sinir gibi dokular)

► Hem eşeyli hem eşeysiz üreme görülür.

► Hayvanlar alemindeki canlıların sınıflandırılmasında dikkate alınan ilk kriter omurganın varlığıdır.

Buna göre hayvanlar alemi 2 şubeden oluşur.

1. Omurgasız Hayvanlar

2. Omurgalı Hayvanlar

Omurgasız Hayvanlar

► Hayvanlar âleminin en geniş grubudur.

► Bazılarında kıkırdak ve kemikten oluşan iç iskelet vardır.

► Vücutlarının sırt kısmında omurga bulunmaz.

► Omurga olmadığı için sinir şeritleri karın kısmındadır.

► Bazılarında dış iskelet bulunur. Dış iskelet; organik ve inorganik maddelerden oluşur. Vücudun dışında bulunur. Kaslar iskelete içeriden bağlanır. İskelet esnek bir yapıda olmadığı için hayvanın büyümesini sınırlar ve zaman zaman atılır. Bazılarında ise iç iskelet bulunur (süngerlerde ve derisi dikenlilerde olduğu gibi).

► Bir kısmı suda bir kısmı karada yaşar. Suda yaşayanlarda solungaç solunumu, karada yaşayanlarda ise trake solunumu veya hücre yüzeyi ile solunum görülebilir.

► Omurgasız hayvanlarda genellikle açık kan dolaşımı görülür. Açık kan dolaşımında kan, damarlar ve dokular arasındaki Sinüs denilen boşluklarda dolaşır. Kılcal damarlar bulunmaz. Kanın vücuttaki dolaşımı yavaş olur.

► Kapalı kan dolaşımı yapanlar da vardır. Örneğin; ahtapot, mürekkep balığı ve halkalı solucanlarda kapalı kan dolaşımı görülür.

► Çoğunluğu eşeyli üreme yapar. Hermafrodit olan türleri vardır. Bazıları ise eşeysiz olarak çoğalır. (tomurcuklanma veya rejenerasyon ile)

► Boşaltımdan sorumlu yapıları; alev hücreleri, nefridyumlar ve malpighi tüpleridir. Böbrek bulunmaz.

► Embriyonik dönemde solungaç yarıkları görülmez.

► Vücutları genellikle segmentsizdir (parçalı değil). Ancak halkalı solucanlar ve eklem bacaklıların vücutları segmentlidir.

► Vücut simetrileri genellikle Radyal (Işınsal) Simetri gösterir. (Vücut merkezinden geçen herhangi bir düzlem vücudu iki eşit parçaya bölüyorsa buna Radyal Simetri denir. Örneğin; Deniz Yıldızı, Hidra gibi canlıların vücudu radyal simetrilidir.)

► Ancak solucanlar ve eklem bacaklıların vücut simetrileri Bilateral Simetrilidir. (Boydan ve ortadan geçen düzlem vücudu iki eşit parçaya bölüyorsa buna Bilateral Simetri denir.)

► Ayrı eşeyli ve aynı eşeyli (hermafrodit) olanları vardır. (Dişi ve erkek üreme sisteminin aynı canlıda bulunmasına Hermafrodit denir. Bu canlılar kendi kendilerini dölleyebilirler. Örneğin; yassı ve toprak solucanları hermafrodittir.)

Omurgasız hayvanlar altı gruba ayrılarak incelenir:

Süngerler

► Süngerlerin tamamı çok hücrelidir. Hayvanlar aleminin en basit olanıdır.

► Hücreleri tam olarak farklılaşmadığı için doku, organ ve sistemleri bulunmaz.

► Duyu, sinir ve kas hücreleri bulunmadığı için aktif hareket edemezler.

► Vücutlarında çok sayıda Por denilen açıklıklar bulunur. Bu açıklıklardan giren su ile süngerlerin vücut hücreleri arasında; gaz alışverişi, besin alımı ve atıkların uzaklaştırılması (difüzyon ile) sağlanır.

► İç iskelet taşırlar. İç iskeletleri inorganik ve organik maddelerden oluşmuştur.

► Yakaladıkları mikroorganizmaları ve organik parçaçıkları hücre içine alarak hücre içi sindirim yolu ile parçalarlar.

► Çoğu denizlerde çok azı ise tatlı sularda bir zemine bağlı olarak hareketsiz yaşarlar.

► Embriyonik tabakalardan biri olan Mezoderm Tabakası taşımazlar. (Endoderm ve Ektoderm tabakaları vardır.)

► Vücutları torba, kadeh veya vazo şeklindedir.

► Asimetrik (şekilsiz) veya radyal simetri vücut yapısına sahiptirler.

► Eşeyli ve eşeysiz yolla üreyebilirler.

► Çoğu sünger Hemafrodittir (Çift eşeyli). Aynı canlı hem yumurta hem sperm üretir. Kendi kendini dölleyebilir.

► Rejenerasyon (kendini yenileme) yetenekleri yüksektir.

► Vücutları parçalara ayrıldığında, her bir parçadan yeni bir canlı oluşabilir. Bazı sünger türleri ev ve vücut temizliğinde kullanılmaktadır.

► Banyo süngeri, fıçı süngeri, vazo ve cam süngeri bunlara örnek verilebilir.

Sölenterler

► Süngerlerden daha gelişmiş organizasyona sahip hayvanlardır.

► Çoğu denizlerde çok azı ise tatlı sularda yaşar.

► Denizanası, hidra, denizşakayığı ve mercanlar sölenterlere grubundan canlılardır.

► Sölenterlerde; sabit ve serbest yüzücü olmak üzere