Konu Detayı Sayfası

Harekete Dayalı Tepki

Konuyu PDF İndir

5 PDF indirme

11.Sınıf

Tepki

Canlılık ve Tepki

683

Ücretsiz konu önizlemesi
Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
12 soruKonuya Ait Çıkmış Sorular
Soru 1.

İnsanda kıkırdak doku çeşitlerinin bulunduğu bazı bölgeler aşağıda şematize edilmiştir.

Soru Resim 2

Buna göre bu bölgelerde bulunan kıkırdak çeşitleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

(MEBİ AYT Tarama Testi)

Doğru Cevap: D

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Vücudumuzda farklı görevlere sahip üç ana kıkırdak doku çeşidi bulunur: elastik, hiyalin ve fibröz kıkırdak. Bu kıkırdaklar, bulundukları bölgelere göre farklı esneklik, dayanıklılık ve destek özellikleri gösterir. Bu soru, bu kıkırdak çeşitlerinin vücudumuzdaki belirli yerleşimlerini doğru bir şekilde eşleştirmemizi istiyor. Bu bilgileri öğrenerek vücudumuzun yapısını daha iyi anlayabiliriz.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, bilgi ağırlıklı bir eşleştirme sorusudur. Kıkırdak doku çeşitlerinin hangi vücut bölgelerinde bulunduğuna dair temel bilgileri hatırlamanı ve görseldeki işaretli bölgelerle doğru eşleştirmeyi yapmanı bekler. Bu tür sorularda ezber bilginin yanı sıra mantıksal çıkarım da önemlidir.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Görseldeki I numaralı bölge kulak kepçesini işaret ediyor. Kulak kepçesi, esnekliği sayesinde bükülebilen ve eski şekline kolayca dönebilen bir yapıdır.
II. Görseldeki II numaralı bölge soluk borusunu işaret ediyor. Soluk borusu, hava akışını sürekli açık tutmak için destekleyici bir yapıya ihtiyaç duyar.
III. Görseldeki III numaralı bölge omurlar arası diski işaret ediyor. Omurlar arası diskler, omurgamızın hareketliliğini sağlarken aynı zamanda yüksek basınca dayanmak zorundadır.

✅ Şıkların Analizi

A) Elastik Kıkırdak: I - Hiyalin Kıkırdak: III - Fibröz Kıkırdak: II: Bu şıkta hiyalin kıkırdak (III) ve fibröz kıkırdak (II) yanlış eşleştirilmiştir.
B) Elastik Kıkırdak: II - Hiyalin Kıkırdak: I - Fibröz Kıkırdak: III: Bu şıkta elastik kıkırdak (II) ve hiyalin kıkırdak (I) yanlış eşleştirilmiştir.
C) Elastik Kıkırdak: III - Hiyalin Kıkırdak: II - Fibröz Kıkırdak: I: Bu şıkta elastik kıkırdak (III) ve fibröz kıkırdak (I) yanlış eşleştirilmiştir.
D) Elastik Kıkırdak: I - Hiyalin Kıkırdak: II - Fibröz Kıkırdak: III: Bu şıkta kulak kepçesi elastik kıkırdak (I), soluk borusu hiyalin kıkırdak (II) ve omurlar arası disk fibröz kıkırdak (III) ile doğru eşleştirilmiştir.
E) Elastik Kıkırdak: II - Hiyalin Kıkırdak: III - Fibröz Kıkırdak: I: Bu şıkta tüm kıkırdak çeşitleri yanlış bölgelerle eşleştirilmiştir.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: D şıkkı.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 2.

Eklem çeşitleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi

yanlıştır?

(MEBİ AYT Tarama Testi)

Doğru Cevap: A

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Canlıların hareket etmesini sağlayan iskelet sistemi, kemiklerin birbirine bağlandığı eklemlerden oluşur. Eklemler, hareket yeteneklerine göre oynar, yarı oynar ve oynamaz eklemler olarak üçe ayrılırlar. Bu soru, eklem çeşitlerinin yapısal özelliklerini ve vücuttaki yerlerini anlamanızı ölçmektedir.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, eklem çeşitleri hakkındaki temel biyoloji bilgilerinizi ölçen bir bilgi sorusudur. Verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bularak konuya ne kadar hakim olduğunuzu test etmektedir. Şıkları dikkatlice okuyup eklem tiplerinin özelliklerini hatırlamanız önemlidir.

🔍 Öncüllerin Analizi

Soru metninde I, II, III gibi belirli öncüller bulunmamaktadır. Ancak, sorunun kökü "Eklem çeşitleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?" ifadesiyle doğru olmayan bilgiyi bulmamızı istemektedir. Bu, her bir şıkkı dikkatlice değerlendirmemiz gerektiği anlamına gelir.

✅ Şıkların Analizi

A) Kemiklerin sürtünmeye bağlı aşınmasını önleyen sinoviyal sıvı, yarı oynar eklem bölgelerinde bulunur. Bu ifade yanlıştır. Sinoviyal sıvı (eklem sıvısı), kemiklerin sürtünmesini azaltan ve hareketi kolaylaştıran özel bir sıvıdır. Bu sıvı sadece oynar eklemlerin (sinoviyal eklemlerin) eklem kapsülü içinde bulunur. Yarı oynar eklemlerde sinoviyal sıvı içeren bir boşluk yoktur.
B) Boyun omurlarından atlas ve eksen arasında oynar eklem bulunur. Bu ifade doğrudur. Boyun omurlarının ilk ikisi olan atlas ve eksen arasında başın dönme hareketini sağlayan özel bir oynar eklem (pivot eklem) bulunur.
C) Kafatasını oluşturan kemikler, alt çene kemiği dışında oynamaz eklemlerle bir araya gelmiştir. Bu ifade doğrudur. Kafatası kemiklerinin çoğu, hareketsiz dikiş (sütur) adı verilen oynamaz eklemlerle sıkıca birleşmiştir. Alt çene kemiği (mandibula) ise kafatasındaki tek hareketli eklemi (oynar eklem) oluşturur.
D) Sırt ve bel omurları arasındeki eklemler, yarı oynar eklemlerdir. Bu ifade doğrudur. Omurgayı oluşturan omurlar arasında bulunan disk adı verilen kıkırdak yapılar sayesinde bu eklemler sınırlı hareket yeteneğine sahip yarı oynar eklemlerdir.
E) Kol ve bacak kemiklerinin hareket etmesini oynar eklemler sağlar. Bu ifade doğrudur. Kol ve bacaklarımızdaki omuz, dirsek, kalça, diz gibi eklemler, geniş hareket kabiliyeti sunan oynar eklemlerdir ve günlük aktivitelerimizi yapmamızı sağlarlar.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: A şıkkı.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 3.

Kemik dokuda bulunan bazı yapıların özellikleri aşağıda verilmiştir.

• Ergenlik döneminin sonuna kadar kemiklerin boyca uzamasını sağlar.

• Kemik dokunun organik ve inorganik maddelerden oluşan ara maddesidir.

• Kemiklerin etrafını sararak enine büyümesini ve kırıkların onarılmasını sağlar.

• Süngerimsi kemik dokuda kan hücrelerinin üretilmesini sağlar.

Buna göre verilen özellikler ile kemik dokuya ait yapılar eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi açıkta kalır?

(MEBİ AYT Tarama Testi)

Doğru Cevap: E

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Kemiklerimiz, vücudumuza destek sağlayan ve hareket etmemize yardımcı olan çok önemli yapılardır. Kemik dokusu, farklı görevleri olan çeşitli kısımlardan oluşur. Bu kısımlar, kemiklerin büyümesi, gelişmesi, tamir olması ve kan üretimi gibi hayati işlevleri yerine getirmesini sağlar.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, kemik dokusundaki yapıların özelliklerini bilginize dayanarak eşleştirmenizi isteyen bir bilgi ve kavramaya dayalı sorudur. Verilen özelliklerin hangi kemik yapısına ait olduğunu doğru bir şekilde belirleyip, eşleşmeyen yapıyı bulmanız gerekmektedir.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. Ergenlik döneminin sonuna kadar kemiklerin boyca uzamasını sağlar. Bu özellik, uzun kemiklerin uçlarında bulunan ve ergenlik sonunda kapanan Epifiz plağının görevidir.
II. Kemik dokunun organik ve inorganik maddelerden oluşan ara maddesidir. Kemik hücrelerinin içinde bulunduğu ve kemiğe sertlik veren bu yapıya Osein denir.
III. Kemiklerin etrafını sararak enine büyümesini ve kırıkların onarılmasını sağlar. Kemiğin dış yüzeyini saran bu zar tabaka Periost olarak adlandırılır.
IV. Süngerimsi kemik dokuda kan hücrelerinin üretilmesini sağlar. Alyuvar, akyuvar ve trombosit gibi kan hücreleri Kırmızı ilikte üretilir.

✅ Şıkların Analizi

A) Osein: Kemik dokunun organik ve inorganik ara maddesidir. Verilen ikinci özellikle doğrudan eşleşir.
B) Epifiz plağı: Kemiklerin boyca uzamasını sağlayan yapıdır. Verilen birinci özellikle doğrudan eşleşir.
C) Kırmızı ilik: Süngerimsi kemik dokuda kan hücrelerinin üretimini sağlar. Verilen dördüncü özellikle doğrudan eşleşir.
D) Periost: Kemiklerin enine büyümesini ve kırıkların onarılmasını sağlayan zar tabakadır. Verilen üçüncü özellikle doğrudan eşleşir.
E) Volkmann: Volkmann kanalları, kompakt kemikte Havers kanallarını birbirine ve periosta bağlayan yatay kanallardır. Verilen özellikler arasında Volkmann kanallarının işlevini açıklayan hiçbir ifade bulunmamaktadır.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: E şıkkı.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 4.

İnsan vücudundaki doku çeşitlerine ait

I. Esnek ve dayanıklı yapısı, bulunduğu organda baskı ve gerilimleri engeller.

II. Hücreleri kasılıp gevşeme özelliği gösteren birbirine paralel uzanan protein yapılı iplikçikler içerir.

III. Ara maddesinde biriken kalsiyum karbonat ve kalsiyum fosfat tuzları dokuya sertlik kazandırır.

özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki eşleştirmelerden hangileri doğru olur?

(MEBİ AYT Tarama Testi)

Doğru Cevap: D

🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi

Vücudumuzda birçok farklı doku tipi bulunur ve her birinin kendine özgü bir yapısı ve görevi vardır. Bu dokular, vücudumuzun şeklini korumasına, hareket etmesine, organlarımızın çalışmasına ve çevremizle etkileşime girmemize yardımcı olur. Bu soruda da temel bağ ve destek dokularından bazılarını, yani kıkırdak, kas ve kemik dokularının önemli özelliklerini hatırlamamız isteniyor.

🧠 Sorunun Türü

Bu soru, insan vücudundaki temel dokuların (kıkırdak, kas, kemik) yapısal ve fonksiyonel özelliklerini doğru bir şekilde eşleştirmemizi isteyen bir bilgi ve kavramaya dayalı sorudur. Öğrencilerin dokuların özelliklerini iyi bilmesi ve ayırt edebilmesi beklenmektedir.

🔍 Öncüllerin Analizi

I. "Esnek ve dayanıklı yapısı, bulunduğu organda baskı ve gerilimleri engeller." Bu özellik, eklemlerde, burunda ve kulak kepçesinde bulunan ve esnekliği sayesinde şokları emen kıkırdak dokusuna aittir.
II. "Hücreleri kasılıp gevşeme özelliği gösteren birbirine paralel uzanan protein yapılı iplikçikler içerir." Bu ifade, hareket etmemizi sağlayan ve aktin-miyozin iplikçikleri içeren kas dokusunu tanımlar.
III. "Ara maddesinde biriken kalsiyum karbonat ve kalsiyum fosfat tuzları dokuya sertlik kazandırır." Bu özellik, vücudumuza sağlamlık veren ve minerallerle sertleşen kemik dokusunun belirgin bir özelliğidir.

✅ Şıkların Analizi

A) I: Kıkırdak - II: Kemik - III: Kas: Bu şıkta II ve III numaralı eşleştirmeler yanlıştır. Kemik dokusu kasılmaz, kas dokusu da kalsiyum tuzlarıyla sertleşmez.
B) I: Kas - II: Kemik - III: Kıkırdak: Tüm eşleştirmeler yanlıştır. Kas esneklikten çok hareket sağlar; kemik kasılmaz; kıkırdağın sertliği kalsiyumdan gelmez.
C) I: Kemik - II: Kas - III: Kıkırdak: I ve III numaralı eşleştirmeler yanlıştır. Kemik dokusu esnek değil serttir; kıkırdak dokusu kalsiyum tuzları ile sertleşmez, esnektir.
D) I: Kıkırdak - II: Kas - III: Kemik: Bu şıkta verilen tüm eşleştirmeler doğrudur. Kıkırdak esnekliği, kas kasılma özelliği ve kemik sertliği ile doğru eşleştirilmiştir.
E) I: Kas - II: Kıkırdak - III: Kemik: I ve II numaralı eşleştirmeler yanlıştır. Kas dokusu baskıyı engellemekten çok hareket sağlar; kıkırdak dokusu kasılıp gevşeme özelliği göstermez.

🎯 Sonuç: Doğru cevap: D şıkkı.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
146 soruKonu İle İlgili Çalışma Soruları
Soru 1.

A'da dirsekten bükülü ön kolun eldeki ağırlığı taşıması, B'de bunun basitleştirilmiş modeli verilmiştir. 1 dirsek eklemini, 2 kas kuvvetinin ön kola aktarıldığı yeri, 3 eldeki yükü gösterir. K ve L, destek noktasından ölçülen iki uzaklıktır. B'de kuvvetler kola diktir; ön kolun kendi ağırlığı hesaba katılmamıştır.

Modeldeki sıralanışı ve uzaklıkları dikkate alarak soruları cevaplayınız.

Soru Resim 2

a) 1, 2 ve 3 numaralarını destek, kuvvet ve yük kavramlarıyla eşleştiriniz. K ve L hangi kolları gösterir?

b) Bu sistem hangi tip kaldıraca örnektir? Kuvvetin uygulandığı konumla açıklayınız.

c) B'deki modelde K aynı kalırken aynı yük, kolun yatay konumu korunarak desteğe daha yakın bir noktaya asılıyor. Gereken kas kuvveti nasıl değişir? Nedenini açıklayınız.

ç) Bir öğrenci 'Kasın uyguladığı kuvvet, eldeki yükün ağırlığına her zaman eşittir.' diyor. B'deki model için bu düşünceyi değerlendiriniz.

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.

🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama

Ön kol örneğinde dirsek destek, kasın kemiği çektiği yer kuvvetin uygulama noktası, eldeki ağırlık yüktür. Kuvvet destek ile yük arasında ise üçüncü tip kaldıraç oluşur. Aynı yük desteğe yaklaştırılırsa uygun koşullarda gereken kas kuvveti azalır.

✍️ Cevap

a) 1 destek, 2 kuvvetin uygulandığı nokta, 3 yüktür. K kuvvet kolunu, L yük kolunu gösterir. Bu modelde K, L'den kısadır; kasın kuvveti dirseğe, eldeki yükten daha yakın bir noktadan aktarılır.

b) Üçüncü tip kaldıraca örnektir. Çünkü 2 numaralı kuvvet noktası, 1 numaralı destek ile 3 numaralı yük arasındadır. Sınıflandırmayı kolun insan vücudunda bulunması değil, bu üç unsurun sıralanışı belirler.

c) Gereken kas kuvveti azalır. Çünkü yük kolu L kısalır; aynı yükün dirsek etrafındaki döndürme etkisi küçülür. Kuvvet kolu ve diğer koşullar aynı kaldığından dengeyi sağlamak için daha küçük kas kuvveti yeterli olur.

ç) Doğru değildir. K, L'den kısa olduğu için denge durumunda kasın uyguladığı kuvvet yükün ağırlığından büyük olmalıdır. Denge yalnız kuvvetlerin büyüklüğüne değil, desteğe uzaklıklarına da bağlıdır. Gerçek kolda ön kolun ağırlığı da ayrıca etkilidir.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 2.

A'da bir ayağın parmak ucunda yükselmesi, B'de bu hareketin basitleştirilmiş modeli gösterilmektedir. 1 ayağın ön kısmının yerle temas ettiği bölgeyi, 2 bu ayağa etki eden vücut ağırlığını, 3 baldır kaslarının topuğa ilettiği çekme kuvvetini, 4 ise beyaz kordon biçimindeki yapıyı göstermektedir.

Ayağın kaldıraç olarak ele alındığı bu modeli kullanarak soruları cevaplayınız.

Soru Resim 2

a) 1, 2 ve 3 numaralarını destek, yük ve kuvvet kavramlarıyla eşleştiriniz. Bu modelde destek neden ayak bileği değildir?

b) 4 numaralı yapının adını ve görevini yazınız. Çekme kuvvetini oluşturan yapı ile bu kuvveti ileten yapı aynı mıdır?

c) Bu sistem hangi tip kaldıraca örnektir? Yükün konumuyla açıklayınız.

ç) B'deki ideal modelde kuvvet kolu ile yük kolunu karşılaştırınız. Bu düzen yükün kaldırılmasını nasıl etkiler?

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.

🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama

Parmak ucunda yükselmede destek ayağın ön kısmının yerle temas ettiği bölgedir. Baldır kaslarının kuvveti Aşil tendonu ile topuk kemiğine aktarılır. Yükün destek ile kuvvet arasında bulunduğu düzen, ikinci tip kaldıraçtır.

✍️ Cevap

a) 1 destek, 2 yük, 3 kuvvettir. Bu harekette ayağın kaldıraç olarak dönmesi ön kısmının yere temas ettiği bölge etrafında değerlendirilir. Ayak bileği ise bu modelde yükün ayağa aktarıldığı bölgededir.

b) 4 Aşil tendonudur; baldır kaslarının oluşturduğu çekme kuvvetini topuk kemiğine iletir. Kuvveti kas oluşturur, tendon iletir. Bu nedenle tendon, kasın yerine kasılıp kuvvet üreten bir yapı olarak değerlendirilmez.

c) İkinci tip kaldıraca örnektir. Çünkü 2 numaralı yük, 1 numaralı destek ile 3 numaralı kuvvet arasında kalmaktadır. Sıralanış destek-yük-kuvvet ya da ters yönden kuvvet-yük-destek şeklindedir.

ç) Desteğin kuvvete uzaklığı, yüke uzaklığından daha fazladır; kuvvet kolu yük kolundan uzundur. İdeal kaldıraç modelinde bu düzen kuvvetten kazanç sağlar ve yükü kaldırmak için gereken kuvveti azaltır. Gerçek hareketteki bütün kuvvetler bu basit şemada gösterilmemiştir.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 3.

A'da başın boyun üzerinde dengede tutulması, B'de bu durumun basitleştirilmiş kaldıraç modeli gösterilmiştir. 1 baş ile omurganın birleştiği eklemi, 2 başın ağırlığını, 3 boynun arkasındaki kasların kafatasına uyguladığı çekme kuvvetini temsil etmektedir.

Destek, yük ve kuvvetin birbirine göre konumunu kullanarak soruları cevaplayınız.

Soru Resim 2

a) 1, 2 ve 3 numaralarını destek, yük ve kuvvet kavramlarıyla eşleştiriniz.

b) Bu sistem hangi tip kaldıraca örnektir? Numaraların konumunu kullanarak açıklayınız.

c) Boynun arkasındaki kaslar hiç kuvvet uygulamasaydı baş hangi yöne dönme eğiliminde olurdu? Nedenini yazınız.

ç) 'Birinci tip kaldıraçlarda kuvvet kolu ile yük kolu daima eşittir.' ifadesi doğru mudur? Görselden yararlanarak açıklayınız.

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.

🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama

Bir kaldıraçta destek, dönmenin gerçekleştiği noktadır. Vücuttaki bazı hareketlerde kemikler kaldıraç kolu, eklemler destek, kaslar kuvvet kaynağı olarak düşünülebilir. Destek, yük ile kuvvet arasında ise birinci tip kaldıraç oluşur.

✍️ Cevap

a) 1 destektir; başın boyunla birleştiği eklem dönme noktasıdır. 2 yüktür; başın ağırlığını gösterir. 3 kuvvettir; boynun arkasındaki kasların kafatasına uyguladığı çekme kuvvetini temsil eder.

b) Birinci tip kaldıraca örnektir. Çünkü 1 numaralı destek noktası, 3 numaralı kas kuvveti ile 2 numaralı yük arasında bulunmaktadır. Sınıflandırma, destek-yük-kuvvetin sıralanışına göre yapılır.

c) Bu basitleştirilmiş modelde baş öne doğru eğilme eğiliminde olurdu. Çünkü başın ağırlığının etkisi desteğin ön tarafındadır. Boynun arkasındaki kasların çekişi bu etkiye karşı dönme etkisi oluşturarak dengeye katkıda bulunur.

ç) Doğru değildir. Destek noktasının yük ile kuvvet arasında bulunması, iki kolun eşit uzunlukta olmasını gerektirmez. Kolların uzunluğu desteğin ve kuvvetlerin uygulandığı noktaların konumuna göre değişebilir.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 4.

A'da karın bölgesinin ön tarafındaki sağ ve sol kaslar 1 ve 2 ile işaretlenmiştir. B'deki öne bükülme hareketinde bu iki kas aynı hareketi destekleyecek biçimde birlikte kasılmaktadır.

Görselde verilen hareketi temel alarak soruları cevaplayınız.

Soru Resim 2

a) B'deki harekette 1 ve 2 numaralı kasların çalışma ilişkisine ne ad verilir? Gerekçenizi yazınız.

b) Bu çalışma biçimini dirseği büken ve açan kasların çalışma biçimiyle karşılaştırınız.

c) Bir öğrenci bu iki kasın ayrı ayrı kasılmasının daha etkili olacağını söylüyor. Verilen hareket için birlikte çalışmanın yararını açıklayınız.

ç) Gövde bir konumda hareketsiz tutulurken bu kasların hiç enerji harcamadığını söyleyebilir miyiz? Açıklayınız.

Açık uçlu soru. Açıklamayı görmek için önce kendi cevabınızı yazmanız istenir.

🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama

Aynı hareketin oluşmasına birlikte katkı sağlayan kaslar sinerjist çalışır. Sinerjist veya antagonist olma durumu, incelenen hareketle ilişkilidir. Kaslar yalnızca görülebilen hareketleri oluşturmaz; uygun duruşun korunmasına da katkıda bulunur.

✍️ Cevap

a) Bu hareket için sinerjist çalışırlar. Çünkü ikisi birlikte kasılarak gövdenin öne bükülmesine aynı yönde katkı sağlar. Aynı anda etkin olmaları, birbirlerine zıt hareket oluşturdukları anlamına gelmez.

b) Görseldeki iki karın kası aynı hareketi destekler. Dirseği büken ve açan kaslar ise karşıt hareketleri sağlayan antagonist kaslara örnektir. Karşılaştırmada belirleyici olan, kasların aynı hareketi mi yoksa zıt hareketleri mi desteklediğidir.

c) Sağ ve sol tarafın birlikte katkı vermesi gövdenin öne bükülmesine yardımcı olur. Kuvvetin iki taraftan dengeli oluşması, istenmeyen yana sapmanın azaltılmasını destekler. Bu açıklama verilen harekete aittir; her harekette bütün kasların aynı şekilde çalıştığı söylenemez.

ç) Hayır. Görünür bir hareket olmadan da kaslar gerginlik oluşturarak konumu korumaya katkı verebilir ve ATP kullanabilir. Bir kasın çalışması, mutlaka vücudun yer değiştirmesiyle sonuçlanmaz.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.

Öğrenci Plus

Ön Değerlendirme (Ders Kitabının 88.Sayfasında Bulunmaktadır.) Harekete Dayalı Tepkide Görev Alan Yapılar

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele
✓
Konuya Başlarken (Ders Kitabının 89.Sayfasında Bulunmaktadır.)

Hareket Sisteminde Yapıların Birlikte Çalışması

Yönerge: Metinden yararlanarak günlük yaşamda hareket içeren etkinlikleri ve hareketin gerçekleşmesini sağlayan yapıların birlikte çalışmasının önemini açıklayınız.

1

Günlük hayattaki hareket içeren aktiviteler nelerdir? Açıklayınız.

Cevap: Günlük hayatta yürümek, koşmak, konuşmak ve yazı yazmak gibi birçok etkinlik hareket içerir.

Bu hareketlerin gerçekleşmesi sırasında vücuttaki farklı yapılar aynı anda görev yapar. Özellikle kemikler, kaslar ve eklemler birlikte çalışarak vücudun istenilen hareketi yapmasını sağlar.

Örneğin yürürken bacak kasları kasılıp gevşer, kemikler hareket için destek oluşturur ve eklemler kemiklerin birbirine göre hareket etmesini sağlar. Benzer şekilde yazı yazarken el ve parmaklardaki kas, kemik ve eklemler uyumlu biçimde çalışır.

Örnekler: Yürüme, koşma, konuşma ve yazı yazma günlük yaşamda hareket içeren etkinliklere örnek olarak verilebilir.
2

Hareketin gerçekleşmesini sağlayan yapıların birlikte çalışmasının önemi nedir? Açıklayınız.

Cevap: Hareketin düzgün ve etkili biçimde gerçekleşebilmesi için kemik, kas, eklem ve bağların eş güdümlü çalışması gerekir.

  • Kemikler kasların tutunması için uygun yüzey oluşturur, vücuda şekil ve destek verir.
  • Kaslar kasılıp gevşeyerek harekete katkı sağlar.
  • Eklemler kemikler arasında hareket ve eş güdüm sağlar.
  • Bağlar eklemlerin dayanıklılığını artırır ve eklem yapısının korunmasına yardımcı olur.

Bu yapılardan biri görevini uygun şekilde yerine getiremezse hareketin düzeni ve uyumu bozulabilir. Bu nedenle hareket sistemi bir takım gibi birbirini tamamlayan yapıların birlikte çalışmasıyla görev yapar.

Temel çıkarım: Nasıl bir takımın başarılı olabilmesi için oyuncuların uyum içinde çalışması gerekiyorsa vücudun hareket edebilmesi için de kemik, kas, eklem ve bağların birlikte çalışması gerekir.

Genel Değerlendirme

Günlük yaşamda yapılan birçok hareket, tek bir yapının çalışmasıyla gerçekleşmez. Kemikler destek sağlar, kaslar hareket oluşturur, eklemler kemikler arasında hareketi mümkün kılar ve bağlar eklemlerin dayanıklılığını artırır. Bu yapıların uyumlu çalışması sayesinde vücut hareketleri düzenli ve etkili biçimde gerçekleşir.

Öğrenci Plus

9. Etkinlik (Ders Kitabının 89.Sayfasında Bulunmaktadır.) Hareket

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele

Harekete Dayalı Tepki

İnsan vücudunda hareket; kemik, kıkırdak, eklem ve kas dokularının birbiriyle eş güdümlü çalışmasıyla gerçekleşir. Bu yapıların oluşturduğu destek ve hareket sistemi yalnızca hareketi sağlamakla kalmaz; vücuda destek ve şekil verir, iç organları korur, kasların tutunması için yüzey oluşturur, kan hücrelerinin üretimine katkı sağlar ve bazı minerallerin depolanmasında görev alır.

Hareketin gunluk ornekleri: Yürümek, yazı yazmak, tekerlekli sandalyenin tekerini çevirmek ve yüzmek farklı hareketlerdir.
Yürümek, yazı yazmak, tekerlekli sandalyenin tekerini çevirmek ve yüzmek farklı hareketlerdir. Her birinde sinirlerden gelen bilgi, kasların ürettiği kuvvet ve eklemlerin izin verdiği hareket birlikte önem taşır.

1.9.1. Kemik, Eklem ve Kasların Hareketteki Rolü

Kemik Doku

İskelet sistemi kemik dokudan meydana gelir. Kemik doku, kemik hücreleri ile hücreler arası maddeden oluşur. Kemik dokunun ara maddesine osein denir.

  • Oseinin organik kısmında kolajen lifler ve çeşitli proteinler bulunur.
  • İnorganik kısmında kalsiyum, fosfat, kalsiyum florür, kalsiyum karbonat, potasyum ve magnezyum gibi mineraller yer alır.

Kemik dokunun hücreleri osteosit olarak adlandırılır. Osteositler, osein içindeki lakün adı verilen boşluklarda bulunur ve sitoplazmik kanalcıklarla birbirleriyle bağlantı kurar.

Sert (Sıkı) ve Süngerimsi Kemik Doku

Kemik doku yapısına göre sert (sıkı) kemik doku ve süngerimsi kemik doku olmak üzere iki kısımda incelenir.

Sert (sıkı) kemik doku, kemiklerin dış kısmında bulunan sert tabakadır. Bu doku osteon adı verilen silindirik yapıların bir araya gelmesiyle oluşur. Osteonların merkezinde Havers kanalı bulunur; bu kanallardan kan damarları ve sinirler geçer. Havers kanalları, kısa ve enine uzanan Volkmann (Folkman) kanalları ile birbirine bağlanır.

Süngerimsi kemik doku, genel olarak sert kemik dokunun altında bulunur ve gözenekli bir yapıya sahiptir. Bu boşluklarda kırmızı kemik iliği bulunur. Kırmızı kemik iliği kan hücrelerinin üretiminde görev yapar. Süngerimsi kemik dokuda Havers ve Volkmann kanalları bulunmaz.

Osteon ve kemik doku: Sert kemikte osteonlar ve kanallardan geçen damarlar görülür.
Sert kemikte osteonlar ve kanallardan geçen damarlar görülür. Süngerimsi kemikte ise boşluklu bir ağ yapısı vardır. Bu yapıların ikisi de canlı kemik dokunun parçalarıdır; süngerimsi yapı kemiğin dayanıklılığını kaybettiği anlamına gelmez.

Periost

Kemiklerin dış yüzeyini periost adı verilen bağ doku yapısındaki zar örter. Periost kan damarları ve sinirler içerir. Yeni kemik hücrelerinin üretimi, kemiğin kalınlaşması, yenilenmesi ve onarılması periostun temel görevleri arasındadır.

Uzun kemigin bolumleri: Uzun kemiğin dışında periost ve sert kemik doku, uçlarında süngerimsi kemik doku, gövdesindeki boşlukta sarı kemik iliği bulunur.
Uzun kemiğin dışında periost ve sert kemik doku, uçlarında süngerimsi kemik doku, gövdesindeki boşlukta sarı kemik iliği bulunur. Epifiz plağı büyüme çağında boyca uzamayla ilişkilidir; olgun kemikte aynı biçimde açık kalmaz.

Kemik Çeşitleri

İskeletteki kemikler şekillerine göre uzun, kısa, yassı ve düzensiz kemikler olmak üzere dört grupta incelenir.

Uzun kemikler: Boyu eninden fazla olan kemiklerdir. Dış yüzeylerinde sert kemik doku, uç kısımlarında süngerimsi kemik doku bulunur. Uzun kemiğin orta kısmındaki ilik boşluğunda sarı kemik iliği yer alır. Kemiğin uç kısmı ile gövdesi arasında kıkırdak dokudan oluşan epifiz plağı bulunur. Epifiz plağı kemiğin boyca uzamasında etkilidir; gelişimini tamamlayan bireylerde zamanla kemikleşir ve boyca uzama durur. Pazu, ön kol, arka kol, uyluk, kaval, baldır ve parmak kemikleri uzun kemiklere örnektir.

Kı

Ücretsiz önizleme burada bitti

Konu anlatımının kalan %70’i kilitli

Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.

Konu anlatımının tamamını aç

Öğrenci Plus

Kontrol Noktası (Ders Kitabının 98.Sayfasında Bulunmaktadır.) Destek ve Hareket Sisteminin Yapısı ve Eş Güdümlü Çalışması

Bu çalışmanın açıklamalı çözümüne Öğrenci Plus ile erişebilirsiniz.

Paketleri incele
BiyolojiHikayesi

Öğrencilerimizin TYT (Temel Yeterlilik Testi) ve AYT (Alan Yeterlilik Testi) gibi sınavlara hazırlanırken kullanabilecekleri bilgileri sunuyoruz. Biyoloji konularında güçlü bir temel oluşturmak ve sınav başarınızı artırmak için doğru adrestesiniz!

Bilgilerimiz

Adres

Hasanefendi - Ramazan Paşa Mah.1921 Sok.No:24/A Efeler-Aydın

Email

destek@biyolojihikayesi.com

Telefon

+90.555.608 59 45

Site Linkleri

Anasayfa Çalışma Soruları Çıkmış Soruları Deneme Testleri Dokümanlar Makaleler İletişim Hakkımızda Gizlilik Politikası Mesafeli Satış Sözleşmesi Teslimat ve İade Şartları

Bülten

Mobil Uygulama

Biyoloji Hikayesi Android Uygulama Gizlilik Politikası Hesap ve Veri Silme Uygulama Desteği Kullanım Bilgileri English App Information
iyzico ile Güvenli Öde - Visa - Mastercard

© Biyoloji Hikayesi. Tüm Hakları Saklıdır. Tasarım: Biyoloji Hikayesi
Dağıtım: Rolpa Bilişim Pazarlama Yönetim Sistemleri 🔒