Destekleme Etkinlikleri

a) Su ve mineraller inorganik moleküllerdir.

b) Proteinlerin yapıtaşı aminoasitlerdir.

c) Polipeptit sentezi DNA şifresine göre ribozomlarda gerçekleşir.

ç) Fosfolipitlerin baş kısmı suyu seven, kuyruk kısmı ise suyu sevmeyen özellik gösterir.

d) Yağda çözünen vitaminler vücutta depo edildiği için eksikliği hemen hissedilmez. Fakat suda çözünen vitaminlerin fazlası idrarla atıldığı için bu vitaminlerin günlük alınması gerekir.

e) Nişasta ve selüloz bitkisel, glikojen ve kitin ise hayvansal polisakkaritlerdir.

f) Nükleik asit zincirleri çok sayıda nükleotit adı verilen birimin fosfodiester bağlarıyla bağlanması ile oluşur.

1. Genellikle basit yapılı ve küçük moleküllerdir (su, mineraller gibi).
2. Canlılar tarafından sentezlenmek zorunda değildir; doğadan hazır alınabilir (su, tuz/mineral gibi).
3. Canlı yapısında düzenleyici/dengeleyici görev görür (pH dengesi, osmotik denge, enzimlerin çalışmasına yardımcı olma vb.).

Karbohidratlar, içerdiği birim şeker (monomer) sayısına göre üçe ayrılır:

• Trigliseritler (yağlar): Enerji depolar, uzun süreli enerji kaynağıdır; ısı yalıtımı sağlar; organları darbeye karşı korur.
• Fosfolipitler: Hücre zarının temel yapısını oluşturur; seçici geçirgenliğe katkı sağlar.
• Steroitler (kolesterol vb.): Bazı hormonların yapısına katılır; hücre zarının yapısını/dengesini etkiler.
• Mumlar: Su kaybını azaltıcı/koruyucu tabaka oluşturabilir (bazı canlılarda yüzey koruması).

Denatürasyon, bir proteinin (enzim dâhil) üç boyutlu yapısının (katlanmasının) sıcaklık, pH ya da kimyasallar gibi etkenlerle bozulmasıdır. Yapı bozulduğu için protein/enzim işlevini kaybeder (enzimlerde aktif bölge şekli bozulur).

• Sıcaklık: Çok soğukta tepkimeler yavaşlar (yemeklerin buzdolabında geç bozulması); çok sıcakta enzimler denatüre olabilir (yüksek ateşte bazı enzimlerin düzgün çalışamaması).
• pH: Mide enzimi asidik ortamda daha iyi çalışır; limon gibi asidik maddeler bazı tepkimeleri etkileyebilir.
• Substrat derişimi: Substrat arttıkça bir noktaya kadar hız artar (daha çok “işlenecek madde” gelmesi gibi).
• Enzim derişimi: Enzim miktarı arttıkça uygun koşullarda tepkime hızı artabilir.
• İnhibitör/aktivatörler: Bazı maddeler enzimi yavaşlatır ya da durdurur (ilaçların bazı enzimleri baskılaması gibi).

1. Şeker çeşidi: DNA’da deoksiriboz, RNA’da riboz bulunur.
2. Baz farkı: DNA’da Timin (T), RNA’da Urasil (U) bulunur.
3. Yapı: DNA çoğunlukla çift zincirli, RNA çoğunlukla tek zincirlidir.
4. Görev: DNA kalıtsal bilgiyi taşır; RNA protein sentezinde görev alır (mRNA, tRNA, rRNA gibi).