Çözüm: Popülasyon ve komünite kavramlarını örnekler üzerinden karşılaştıralım ve verilen durumların hangi kavramı ifade ettiğini belirleyelim.
1
Bir tarlada sadece çilek bitkilerinin bulunması ne anlama gelir?
Cevap:
Belirli bir tarlada aynı türe ait çilek bitkilerinin bir arada bulunması popülasyon örneğidir.
Çünkü popülasyonu oluşturan bireyler aynı türe aittir ve belirli bir yaşam alanını paylaşır.
2
Bir ormanda yalnızca çam ağaçları bulunuyorsa buna ne denir?
Cevap:
Aynı türe ait çam ağaçlarının belirli bir alanda oluşturduğu topluluk popülasyon olarak adlandırılır.
3
Bir ormanda ağaç, kuş, mantar ve böceklerin bir arada bulunması neyi ifade eder?
Cevap:
Birbirinden farklı türlere ait canlıların aynı alanda bir arada bulunması komünite örneğidir.
Ormandaki bitkiler, kuşlar, mantarlar, böcekler ve diğer canlı türleri birlikte orman komünitesini oluşturur.
4
Bir gölde kurbağalar, balıklar ve su bitkileri bir arada bulunuyorsa bu durum neyi ifade eder?
Cevap:
Kurbağalar, balıklar ve su bitkileri farklı türlere ait canlılardır. Bu canlıların aynı gölde birlikte bulunması komünite oluşturur.
A
Görsel Analizi
1. örnek - Aynı türden bireylerin bulunduğu görsel:
Görselde aynı türe ait bireyler bulunuyorsa bu topluluk popülasyondur.
Örnek: Belirli bir alanda yaşayan bir grup alageyik.
Nedeni: Bireylerin tamamı aynı türe aittir ve aynı yaşam alanını paylaşmaktadır.
2. örnek - Farklı türlerin birlikte bulunduğu görsel:
Görselde farklı canlı türleri birlikte bulunuyorsa bu topluluk komünitedir.
Örnek: Bir ormanda çam ağaçları, kuşlar, böcekler ve mantarların birlikte bulunması.
Nedeni: Aynı yaşam alanında birden fazla canlı türü bulunmaktadır ve bu türler birbirleriyle etkileşim hâlindedir.
Not: Çalışma kâğıdında kullanılacak gerçek görseller kılavuzda verilmediği için bu cevaplar kılavuzda belirtilen görsel türlerine göre hazırlanmış örnek cevaplardır.
B
Ses Kaydı Analizi
1. ses - Aynı türe ait canlıların sesleri:
Ses kaydı belirli bir alandaki aynı türe ait birden fazla bireyi temsil ediyorsa bu durum bir popülasyon örneği olarak değerlendirilebilir.
Örneğin aynı türden çok sayıda kurbağanın sesinin duyulduğu bir gölet, kurbağa popülasyonunu temsil edebilir.
2. ses - Farklı türlere ait canlıların sesleri:
Aynı alanda farklı kuş türleri, kurbağalar veya başka canlı türlerinin sesleri birlikte duyuluyorsa canlılar açısından komünite örneği oluşturur.
Bilimsel Ayrım: Yalnızca tek bir bireyin sesini duymak, tek başına bir popülasyon bulunduğunu göstermeye yeterli değildir. Popülasyon, aynı türe ait bireylerden oluşan bir topluluktur. Ayrıca rüzgâr, yağmur veya akarsu sesi gibi cansız çevre unsurları komünitenin üyesi değildir; komünite canlı türlerinden oluşur.
C1
Popülasyon kavramını kendi cümlelerinizle tanımlayınız.
Cevap:
Belirli bir alanda yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğa popülasyon denir.
Örneğin Antalya çevresinde yaşayan alageyikler bir popülasyon oluşturabilir.
C2
Komünite kavramını kendi cümlelerinizle tanımlayınız.
Cevap:
Belirli bir alanda yaşayan ve birbirleriyle etkileşim hâlinde bulunan farklı canlı türlerinin oluşturduğu topluluğa komünite denir.
Bir gölde yaşayan balıklar, su bitkileri, kurbağalar, mikroorganizmalar ve diğer canlı türleri birlikte göl komünitesini oluşturur.
C3
Bir ormanda sadece çam ağaçlarının bulunması hangi kavramla açıklanır? Neden?
Cevap:
Bu durum popülasyon kavramıyla açıklanır.
Çünkü verilen örnekte belirli bir alanda aynı türe ait bireylerin oluşturduğu bir topluluk bulunmaktadır.
✓
Popülasyon ve Komüniteyi Nasıl Ayırt Ederiz?
Popülasyon: Aynı tür + belirli alan
Örnek: Bir göldeki aynı türe ait sazan balıkları.
Komünite: Farklı türler + belirli alan + türler arası etkileşim
Örnek: Aynı göldeki balıklar, kurbağalar, su bitkileri ve diğer canlı türleri.
Kısa Yol: “Canlıların hepsi aynı türe mi ait?” sorusunu sorunuz. Cevap evetse popülasyon; birden fazla tür birlikte bulunuyorsa komünite düşünülmelidir.
D
Kendi Örneğinizi Oluşturunuz.
Örnek Cevap:
Bir gölette yaşayan aynı türe ait kurbağaların tamamı kurbağa popülasyonunu oluşturur.
Aynı gölette bulunan kurbağalar, balıklar, su bitkileri, algler ve diğer canlı türlerinin tamamı ise göl komünitesini oluşturur.
İlk örnekte tek bir türün bireyleri, ikinci örnekte ise farklı canlı türleri birlikte ele alınmıştır.
Etkinlik Sonucu
Popülasyon ve komünite arasındaki temel fark, topluluğu oluşturan canlıların tür sayısıdır.
Aynı türe ait bireylerin belirli bir alanda oluşturduğu topluluk popülasyon olarak adlandırılır. Bir bölgede bulunan ve birbirleriyle etkileşim hâlindeki farklı canlı türleri ise komüniteyi oluşturur.
Bu nedenle bir ekolojik örneği sınıflandırırken önce canlıların aynı türe mi yoksa farklı türlere mi ait olduğuna bakılmalıdır.
