9.Sınıf Çalışma Soruları Açık Uçlu

Küçük Moleküllerin Hücre Zarından Pasif Geçişi

Bu konu başlığında toplam 2 soru bulunuyor. Şu anda önizleme kapsamında 2 soru gösteriliyor; tüm sorulara erişim aktif abonelikle açılır.

Soru 1 1385 görüntülenme

Hücreler için gerekli bazı moleküller, hücre zarından pasif ya da aktif taşıma yöntemleriyle taşınamayacak (geçemeyecek) kadar büyüktür. Bu durumda moleküller ve büyük yapılar hücre zarında içeri doğru oluşan cepler yardımıyla hücre içine alınır. Hücrelerin kanal proteinlerinin içinden geçemeyecek kadar büyük moleküllerin hücre dışına çıkarılması ise hücre zarı ile büyük molekülü içinde taşıyan veziküllerin (kesecik) birleşmesi ve içeriklerinin hücre dışına salınması şeklinde gerçekleşir.

Yukarda verilen bilgiler ışığında bir akyuvar hücresinin, patojen bir bakteriyi hücre zarından içeri alma yöntemini ve hücre zarında meydana gelen değişimi yazınız.  

🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama

Zardan doğrudan veya taşıyıcı proteinler aracılığıyla geçemeyecek büyüklükteki katı ya da sıvı maddelerin koful oluşturularak hücre içine alınmasına endositoz denir. Büyük katı parçacıkların hücre zarı uzantıları (yalancı ayaklar) veya ceplerle sarılıp besin kofulu şeklinde içeri alınması ise endositozun özel bir türü olan fagositoz (hücrenin yemesi) olayıdır. Bu süreçte zarın bir kısmı koparak koful zarına dönüştüğünden hücre zar yüzeyinde azalma meydana gelir.

✍️ Cevap

Hücre İçine Alma Yöntemi:
Fagositoz:
Akyuvar hücresi büyük ve katı bir parçacık olan patojen bakteriyi fagositoz (bir endositoz çeşidi) yöntemiyle hücre içine alır.
Hücre Zarında Meydana Gelen Değişim:
Hücre zarı bakteriyi çevreleyecek şekilde yalancı ayaklar/cepler oluşturur ve bakteriyi sarar.
Bu cep hücre zarından koparak hücre içinde bir besin kofuluna (veziküle) dönüşür.
Kopan zar parçası koful yapısına katıldığı için hücre zarının toplam yüzey alanı geçici olarak azalır.

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
Soru 2 1264 görüntülenme

Çeşmelerimizden akan su ya da etrafımızdaki göl ve akarsuların sularını uygun testlerden geçirip incelediğimizde yapılarını oluşturan hidrojen ve oksijen atomlarından başka çeşitli çözünmüş mineraller de bulunduğunu görürüz. Yer altından akıp giden sulara topraktaki pek çok bileşen karışmaktadır. Bu sular kullanma amacıyla bize ulaşana kadar birçok işlemden geçirilmektedir. Sadece içme ve kullanma suları değil, endüstride, sanayide, bilimde kullanılan sular da pek çok molekülle karıştırılarak değişik alanlarda kullanılmak üzere farklı yoğunluklarda çözeltiler oluşturulmaktadır. Bu bağlamda yoğunlukları farklı üç çözelti içine birbirinin aynı üç hayvan hücresi konulmuş (I.Durum) ve bir süre bekletildikten sonra görsellerdeki gibi değişimler (II.Durum) meydana gelmiştir.

Hücrelerde meydana gelen değişikliklere göre A, B ve C çözeltilerini yoğunluklarına göre isimlendirip hücrelerde meydana gelen değişimleri yazınız.

🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama

Hücre zarı yarı geçirgen bir yapıya sahip olduğundan, su molekülleri yoğunluk farkına bağlı olarak çok oldukları yerden az oldukları yere doğru ozmoz ile hareket eder. Hücreler; kendilerinden daha derişik (hipertonik) ortamlarda su kaybederek büzülürken, eş yoğunluktaki (izotonik) ortamlarda hacimlerini korur, daha az yoğun (hipotonik) ortamlarda ise dışarıdan su alarak şişer. Hayvan hücrelerinde hücre çeperi bulunmadığı için hipotonik ortamda aşırı su alma sonucu hücre patlayabilir (hemoliz).

✍️ Cevap

Görseldeki değişimlere göre A, B ve C çözeltilerinin türleri ve hücrelerdeki değişimler şunlardır:
A Çözeltisi: Hipertonik (Çok Yoğun) Çözelti
Hücredeki Değişim:
Çözeltinin yoğunluğu hücre içinden fazla olduğu için hücre dışarıya su vermiş, büzülmüş ve küçülmüştür (plazmoliz).
B Çözeltisi: İzotonik (Eş Yoğun) Çözelti
Hücredeki Değişim:
Çözelti ile hücre içi yoğunluğu dengede olduğu için hücreye giren ve çıkan su miktarı eşittir; hücrenin hacminde ve şeklinde bir değişiklik olmamıştır.
C Çözeltisi: Hipotonik (Az Yoğun) Çözelti
Hücredeki Değişim:
Çözelti yoğunluğu hücre içinden daha az olduğu için hücre ortamdan su alarak şişmiştir (hücre çeperi olmadığı için fazla su almaya devam ederse patlama yani hemoliz riski taşır).

Favori ve not özellikleri aktif abonelikle kullanılabilir.
BiyolojiHikayesi

Öğrencilerimizin TYT (Temel Yeterlilik Testi) ve AYT (Alan Yeterlilik Testi) gibi sınavlara hazırlanırken kullanabilecekleri bilgileri sunuyoruz. Biyoloji konularında güçlü bir temel oluşturmak ve sınav başarınızı artırmak için doğru adrestesiniz!

Bilgilerimiz

Adres

Hasanefendi - Ramazan Paşa Mah.1921 Sok.No:24/A Efeler-Aydın

Email

destek@biyolojihikayesi.com

Telefon

+90.555.608 59 45

iyzico ile Güvenli Öde - Visa - Mastercard

© Biyoloji Hikayesi. Tüm Hakları Saklıdır. Tasarım: Biyoloji Hikayesi
Dağıtım: Rolpa Bilişim Pazarlama Yönetim Sistemleri 🔒