İnorganik Moleküller — OYSS Soruları
Bu sayfada yalnızca OYSS etiketiyle ayrılmış açık uçlu sorular yer alıyor. Toplam 6 sorudan şu anda 4 tanesini inceleyebilirsin. Her soruyu önce kendin yanıtla, ardından cevap ve açıklamasını incele.
Mineral Desteği Bitki Büyümesini Nasıl Etkiler?
Aynı tür tohumlar eşit ışık, sıcaklık ve su koşullarında 14 gün yetiştirilmiştir. Düzeneklerden yalnızca birinde mineral karışımı vardır. Görseldeki temsili sonuçlara göre I-IV sorularını yanıtlayınız.
Görseldeki bilgi ve verileri kullanarak I-IV sorularını yanıtlayınız.
I. Hangi düzenekteki bitki daha fazla büyümüştür? Görselden iki kanıt yazınız.
II. Bu düzenekte değiştirilen koşul nedir? Sonucun bu koşulla ilişkilendirilmesini sağlayan iki sabit koşul yazınız.
III. Sonuçlara göre minerallerin bitki yaşamındaki önemini açıklayınız.
IV. Bitkiler mineralleri doğada hangi yolla alır? Minerallerin enerji kaynağı olduğunu söylemek doğru olur mu?
🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama
Karşılaştırmadaki sayılar ve bitki çizimleri öğrenme amacıyla hazırlanmış temsili verilerdir.
✍️ Cevap
I. Mineral karışımı verilen A düzeneğindeki bitki daha fazla büyümüştür. Boyu 15 cm ve yaprak sayısı 7 iken diğer bitki 8 cm ve 4 yapraktır.
II. Değiştirilen koşul mineral karışımının bulunup bulunmamasıdır. Işık, sıcaklık, tohum türü ve su miktarı sabit tutulmuştur.
III. Mineraller büyüme ve yaşamsal işlevler için gereklidir; eksiklikleri gelişimi olumsuz etkileyebilir. Veriler, mineral desteği verilen bitkinin daha iyi geliştiğini gösterir.
IV. Bitkiler mineralleri toprakta çözünmüş hâlde kökleriyle alır. Mineraller hücresel solunumda enerji verici olarak kullanılmaz; yapısal ve düzenleyici görevlerde rol alırlar.
Minerallerin Canlılardaki Görevleri
Tabloda bazı mineraller ve canlılardaki görevlerine örnekler verilmiştir. Tablodaki bilgiye dayanarak I-IV sorularını yanıtlayınız.
Görseldeki bilgi ve verileri kullanarak I-IV sorularını yanıtlayınız.
I. Kemik ve dişlerin yapısına katılan mineral hangisidir?
II. Kandaki oksijenin taşınmasında görev alan mineral hangisidir?
III. Tiroid hormonlarının yapısı için gerekli olan mineral hangisidir?
IV. Magnezyum bitkiler için neden önemlidir? Tablodan bir görev ilişkisi kurarak açıklayınız.
🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama
Tablodaki görevler, minerallerin canlılardaki işlevlerine örnek olarak verilmiştir.
✍️ Cevap
I. Kemik ve dişlerin yapısına kalsiyum katılır.
II. Demir, kandaki oksijenin taşınmasında görev alır.
III. İyot, tiroid hormonlarının yapısında yer alır.
IV. Magnezyum klorofilin yapısında bulunur. Klorofil, bitkilerin ışığı kullanarak besin üretmesinde görev alan yeşil pigmenttir.
Suda Ne Çözünür?
Tuz, şeker, sıvı yağ ve kum suya eklendiğinde görülen durumlar görselde özetlenmiştir. I-IV sorularını gözlemlere göre yanıtlayınız.
Görseldeki bilgi ve verileri kullanarak I-IV sorularını yanıtlayınız.
I. Görseldeki maddelerden hangileri su içinde dağılıp berrak bir çözelti oluşturmuştur?
II. Hangi maddeler suda çözünmemiştir? Gözleminizi yazınız.
III. Bu gözlemler, suyun çözücülük özelliği hakkında nasıl bir sonuç verir?
IV. Suyun çözücülüğü, canlılarda maddelerin taşınmasına nasıl yardımcı olur? Bir örnek veriniz.
🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama
Gözlem çizelgesindeki sonuçlar örnek olarak verilmiştir.
✍️ Cevap
I. Tuz ve şeker su içinde dağılarak berrak çözelti oluşturmuştur.
II. Sıvı yağ üstte ayrı bir tabaka oluşturmuş, kum ise dibe çökmüştür; ikisi de çözünmemiştir.
III. Su birçok maddeyi çözebilse de her maddeyi çözmez. Çözünebilen madde miktarı ve çözünme durumu maddenin yapısına bağlıdır.
IV. Çözünmüş mineraller suyla bitki köklerine taşınabilir. Canlılarda da suda çözünen besinlerin taşınmasına ve metabolik atıkların uzaklaştırılmasına su yardımcı olur.
Sıcaklık Değişimi ve Kış Göleti
Grafikte eşit koşullarda ısıtılan su ve sıvı yağın sıcaklık değişimleri; çizimde ise kışın gölette oluşan buz tabakası verilmiştir. I-IV sorularını yanıtlayınız.
Görseldeki bilgi ve verileri kullanarak I-IV sorularını yanıtlayınız.
I. Altıncı dakikada su ve sıvı yağın sıcaklıkları kaç derecedir? Hangisi daha fazla ısınmıştır?
II. Suyun sıcaklığının daha yavaş değişmesi, suyun hangi özelliğiyle açıklanır?
III. Buzun sıvı suyun üzerinde kalmasının nedeni nedir?
IV. Yüzeydeki buz tabakası, gölette yaşayan canlılar için nasıl bir yarar sağlar?
🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama
Grafikteki sayılar karşılaştırma için hazırlanmış temsili verilerdir.
✍️ Cevap
I. Altıncı dakikada su 35 °C, sıvı yağ 53 °C olmuştur. Sıvı yağ daha fazla ısınmıştır.
II. Suyun ısı kapasitesinin yüksek olması, sıcaklığının değişmesi için daha fazla ısı gerekmesiyle ilişkilidir. Bu nedenle aynı koşullarda sıcaklığı daha yavaş değişir.
III. Buzun yoğunluğu sıvı suyun yoğunluğundan daha düşüktür; bu nedenle yüzeyde kalır.
IV. Yüzeydeki buz tabakası alttaki suyun soğuk havayla doğrudan temasını azaltır. Böylece su altındaki canlılar için sıvı su bulunan bir yaşam alanı kalabilir.
Önizleme kapsamındaki soruları incelediniz.
Bu sayfada ilk 4 soru öğrencilerimizin incelemesi için açık olarak gösteriliyor. Bu OYSS çalışmasındaki kalan 2 soruyu ve soru kütüphanesindeki diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
Abonelik Paketlerini İncele