Hücresel Solunum — OYSS Soruları
Bu sayfada yalnızca OYSS etiketiyle ayrılmış açık uçlu sorular yer alıyor. Toplam 16 sorudan şu anda 4 tanesini inceleyebilirsin. Her soruyu önce kendin yanıtla, ardından cevap ve açıklamasını incele.
Oksijensiz Ortamlardaki Hücreler
Çevresel ortamlar ile mikroorganizmalardaki enerji üretimini numaralı görsel üzerinden inceleyin.
I. Görseldeki habitatların oksijen düzeyi bakımından ortak özelliğini belirtin.
II. Bu habitatlarda bazı mikroorganizmalar oksijen olmadan ATP üretimini nasıl sürdürebilir?
III. Oksijensiz solunumu fermantasyondan ayıran temel hücresel özelliği yazın.
IV. Oksijensiz solunumun ATP kazancı oksijenli solunumdan neden daha düşüktür?
🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama
Çevresel ortamlar ile mikroorganizmalardaki enerji üretimini numaralı görsel üzerinden inceleyin.
✍️ Cevap
I. Bataklık, dip çamuru, derin toprak katmanları ve bağırsak gibi habitatlarda oksijen az bulunabilir.
II. Bazı mikroorganizmalar organik besinleri parçalar; ETS’de oksijen yerine nitrat, sülfat veya karbondioksit gibi başka inorganik maddeleri son elektron alıcısı olarak kullanır.
III. Oksijensiz solunumda ETS görev yapar; fermantasyonda ETS kullanılmaz.
IV. ETS farklı son elektron alıcılarıyla da çalışabilir; ancak bu tepkimelerde açığa çıkan kullanılabilir enerji genellikle oksijenli solunumdakinden azdır. Bu nedenle proton farkı ve buna bağlı ATP sentezi daha sınırlı kalır.
İki Enerji Yolunun Karşılaştırılması
İki farklı enerji elde etme yolundaki numaralı yapı ve ürünleri karşılaştırın.
I. Soldaki modelde ETS boyunca elektron aktarımı ATP sentezine nasıl katkı verir?
II. Soldaki yolun sonunda elektronları kabul eden madde nasıl bir maddedir?
III. Sağdaki yolda ETS kullanılmadığında hücre, glikolizin sürmesi için hangi koenzimi nasıl yeniler?
IV. Oksijensiz solunum ile oksijenli solunumun ATP kazancını karşılaştırın.
🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama
İki farklı enerji elde etme yolundaki numaralı yapı ve ürünleri karşılaştırın.
✍️ Cevap
I. Elektronların ETS taşıyıcıları boyunca aktarılması sırasında açığa çıkan enerji, protonların zarın bir tarafında birikmesini sağlar. Protonların geri akışı ATP sentaz üzerinden ATP sentezini destekler.
II. Son elektron alıcısı oksijen dışındaki bir inorganik maddedir.
III. Fermantasyonda ETS görev yapmaz. NADH elektronlarını organik ara ürüne aktararak NAD⁺ koenziminin yenilenmesini sağlar; böylece glikoliz sürdürülebilir.
IV. Oksijensiz solunumda ATP kazancı oksijenli solunumdan düşüktür; sonuç, kullanılan alternatif son elektron alıcısına ve canlıya göre değişebilir.
Farklı Elektron Alıcıları
Az oksijenli ortamlarda yaşayan mikroorganizmaların çevresindeki numaralı yapıları inceleyin.
I. Oksijensiz solunumda son elektron alıcısının oksijenden farkı nedir?
II. Bu süreçte son elektron alıcısı olabilen üç inorganik madde örneği yazın.
III. Bu solunum biçimi çoğunlukla hangi canlı gruplarında görülür?
IV. Son elektron alıcısına kadar elektronları taşıyan hücresel sistemin adını ve ATP üretimine katkısını belirtin.
🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama
Az oksijenli ortamlarda yaşayan mikroorganizmaların çevresindeki numaralı yapıları inceleyin.
✍️ Cevap
I. Son elektron alıcısı oksijen değil, nitrat, sülfat veya karbondioksit gibi başka bir inorganik maddedir.
II. Nitrat (NO₃⁻), sülfat (SO₄²⁻) ve karbondioksit (CO₂) örnek verilebilir.
III. Oksijensiz solunum çoğunlukla bazı bakteri ve arkelerde görülür.
IV. Elektron taşıma sistemi (ETS) görev yapar. Elektron aktarımı sırasında açığa çıkan enerjinin bir bölümü ATP sentezinde kullanılır.
Zincirin Sonundaki Ürünler
Elektron aktarımının sonundaki numaralı molekülleri ve enerji dönüşümünü inceleyin.
I. 1 numaralı molekülün adını yazın ve ETS’deki son görevini açıklayın.
II. 2 numaralı molekülün nasıl oluştuğunu yazın.
III. Son elektron alıcısı bulunmadığında ETS’de elektron akışı ve oksidatif ATP üretimi nasıl etkilenir?
IV. Solunum tepkimelerinde açığa çıkan enerjinin ATP’ye aktarılmayan bir bölümü nasıl ortama verilir?
🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama
Elektron aktarımının sonundaki numaralı molekülleri ve enerji dönüşümünü inceleyin.
✍️ Cevap
I. 1 numara oksijendir. Elektron taşıma zincirinin sonunda elektronları alarak son elektron alıcısı görevini görür.
II. 2 numara sudur. Oksijen elektron ve protonları alarak suya dönüşür.
III. Son elektron alıcısı olmazsa elektron akışı aksar ve zincirdeki taşıyıcılar yeniden yükseltgenemez. Proton farkı ile oksidatif ATP üretimi azalır veya durur.
IV. Enerjinin bir kısmı ısı olarak çevreye verilir; tamamı ATP’de depolanmaz.
Önizleme kapsamındaki soruları incelediniz.
Bu sayfada ilk 4 soru öğrencilerimizin incelemesi için açık olarak gösteriliyor. Bu OYSS çalışmasındaki kalan 12 soruyu ve soru kütüphanesindeki diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
Abonelik Paketlerini İncele