Hücre ve Alt Birimleri Arasındaki İlişkiler
Bu konu başlığında toplam 146 soru bulunuyor. Şu anda önizleme kapsamında 4 soru gösteriliyor; tüm sorulara erişim aktif abonelikle açılır.
Bazı organellerin görevleri verilmiştir.
● İnsan embriyosunun parmak arasında bulunan perdelerin kaybolmasını sağlar.
● Patateste nişasta, fasulye tohumunda protein depolar.
● Hayvan hücrelerinde bölünme sırasında iğ ipliklerin oluşmasını sağlar.
● Ribozomda üretilen proteinlerin golgi cisimciğine taşınmasını sağlar.
Aşağıdaki hücre organellerinden hangisinin görevi belirtilmemiştir?
🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi
Hücre, canlıların en temel yapı birimidir. Hücre içinde yaşamsal faaliyetleri gerçekleştiren, belirli görevleri olan küçük yapılara organel deriz. Her organelin kendine özgü bir görevi vardır ve bu görevler hücrenin sağlıklı bir şekilde işleyişini sağlar.
🧠 Sorunun Türü
Bu soru, organellerin görevleriyle ilgili bilgi ağırlıklı bir sorudur. Her bir görev tanımını doğru organelle eşleştirmelisin. Hangi organelin görevinin verilmediğini bulmak için dikkatli bir eşleştirme yapman gerekiyor.
🔍 Öncüllerin Analizi
I. "İnsan embriyosunun parmak arasında bulunan perdelerin kaybolmasını sağlar." Bu görev, hücre içindeki atıkları ve fazlalıkları parçalayan, hatta programlı hücre ölümlerinde (apoptoz) rol oynayan lizozoma aittir.
II. "Patateste nişasta, fasulye tohumunda protein depolar." Bitki hücrelerinde nişasta, yağ gibi maddeleri depolayan organel lökoplasttır.
III. "Hayvan hücrelerinde bölünme sırasında iğ ipliklerin oluşmasını sağlar." Bu görev, hücre bölünmesinde kromozomların ayrılmasını sağlayan iğ ipliklerini oluşturan sentrozoma aittir.
IV. "Ribozomda üretilen proteinlerin golgi cisimciğine taşınmasını sağlar." Bu görev, hücre içinde madde taşınmasında rol oynayan endoplazmik retikuluma aittir.
✅ Şıkların Analizi
A) Lökoplast: Öncüllerde patates ve fasulyede depolama göreviyle eşleşiyor. Dolayısıyla görevi belirtilmiş.
B) Sentrozom: Öncüllerde hayvan hücrelerinde bölünme sırasında iğ iplikleri oluşturma göreviyle eşleşiyor. Dolayısıyla görevi belirtilmiş.
C) Endoplazmik retikulum: Öncüllerde ribozomda üretilen proteinlerin Golgi'ye taşınması göreviyle eşleşiyor. Dolayısıyla görevi belirtilmiş.
D) Lizozom: Öncüllerde insan embriyosunun parmak arasındaki perdelerin kaybolması göreviyle eşleşiyor. Dolayısıyla görevi belirtilmiş.
E) Kloroplast: Öncüllerde kloroplastın görevi olan fotosentez yapma veya yeşil renk verme gibi herhangi bir ifade yer almamaktadır. Dolayısıyla görevi belirtilmemiş.
🎯 Sonuç: Doğru cevap: E şıkkı.
A, B ve C organellerinin ilişkileri aşağıdaki şemada verilmiştir.
Buna göre;
I. A, B ve C organeline sahip bir hücre, bitki hücresi olamaz.
II. Bir hücrede A organeli varsa, B organeli yoktur.
III. C organelinde dehidrasyon tepkimesi gerçekleşir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi
Hücre içindeki organeller, belirli görevleri yerine getiren küçük yapılar gibidir. Her organel, hücrenin yaşamsal faaliyetleri için önemli roller oynar ve birçoğu birbiriyle ilişki içindedir. Bu ilişkiler sayesinde hücre canlılığını sürdürebilir.
🧠 Sorunun Türü
Bu soru, şemada verilen organel ilişkilerini doğru bir şekilde yorumlamanızı ve bu organellerin temel özelliklerini bilmenizi gerektiren bir kavrama sorusudur. Hangi organelin hangi maddeyi ürettiğini veya kullandığını iyi bilmelisin.
🔍 Öncüllerin Analizi
I. Şemayı incelediğimizde, A organelinin besin üretip CO2 kullandığını görüyoruz, bu da onun kloroplast olabileceğini gösterir. B organeli besin kullanıp CO2 üretiyor, bu da mitokondri olabilir. C organeli ise ATP kullanıp H2O üretiyor ve tekrar besin üretimine katkı sağlıyor, bu da fotosentez ve solunum döngüsüyle ilişkili enzimatik olayların olduğu yerleri işaret edebilir. Bitki hücrelerinde hem kloroplast (A) hem de mitokondri (B) bulunur. Eğer A kloroplast ve B mitokondri ise, bir bitki hücresinde bu ikisi de olabilir. Dolayısıyla, bu ifade doğru değildir.
II. A organeli besin üretip CO2 kullanıyorsa (kloroplast), B organeli ise besini parçalayıp CO2 üretiyorsa (mitokondri), bir hücrede A organeli (kloroplast) varsa B organeli (mitokondri) de bulunabilir. Örneğin, bitki hücrelerinde hem kloroplast hem de mitokondri bir arada bulunur. Bu nedenle, bu ifade de doğru değildir.
III. C organeli ATP kullanıp H2O üretiyorsa ve bu süreçte B organeliyle (mitokondri) ilişkilendiriliyorsa, bu durum genellikle hücredeki sentez tepkimelerini gösterir. Sentez tepkimelerinin birçoğu dehidrasyon (su açığa çıkaran) tepkimeleridir. Ribozom, endoplazmik retikulum, golgi gibi organeller protein veya diğer makromolekülleri sentezlerken su açığa çıkarır. Şemadaki döngüde C, besin üretimine giden yolda bir rol oynuyor ve ATP tüketiyor. Bu tür anabolik süreçler genellikle dehidrasyon tepkimeleridir. Dolayısıyla, C organelinde dehidrasyon tepkimesi gerçekleşir ifadesi doğrudur.
✅ Şıkların Analizi
A) Yalnız I ifadesi yanlıştır, çünkü öncül I doğru değildir.
B) Yalnız II ifadesi yanlıştır, çünkü öncül II doğru değildir.
C) Yalnız III ifadesi doğrudur, çünkü öncül III'ün doğru olduğunu belirledik.
D) I ve II ifadeleri yanlıştır, çünkü her iki öncül de doğru değildir.
E) II ve III ifadeleri yanlıştır, çünkü öncül II doğru değildir.
🎯 Sonuç: Doğru cevap: C şıkkı.
Ökaryot hücrelerdeki endoplazmik retikulum (ER) organelinde, katlanma mekanizması ile birçok proteine üç boyutlu yapı kazandırılır. ER’de şekillenen ve olgunlaşan bu proteinler hem ilgili dokuda hem de tüm vücutta kararlı iç denge için görev yapar. Ancak ER’deki enzim bozuklukları, kalsiyum dengesizliği gibi sorunlar proteinlerin hatalı katlanmasına ya da olgunlaşmamış protein birikimine neden olur. “ER stresi” olarak adlandırılan bu durum insülin direnci, diyabet, obezite, kan kanseri, alzheimer, parkinson, romatizma gibi birçok hastalığa yol açar.
Buna göre;
I. Bir organelde meydana gelen problem o organizmadaki hücreler arası işbirliğini ve organizasyonu olumsuz etkiler.
II. Proteinlerin yapısal ve işlevsel özellik kazanması ER’de gerçekleşir.
III. Kararlı iç dengenin korunmasında ER’nin görevini sağlıklı yapması yeterlidir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi
Hücre içindeki organeller, canlılığın devamı için çok önemli görevler üstlenir. Endoplazmik retikulum (ER) da bu organellerden biridir ve özellikle proteinlerin doğru şekilde katlanarak işlevsel hale gelmesinde merkezi bir rol oynar. Proteinlerin hatalı katlanması, hücrenin ve dolayısıyla tüm organizmanın sağlığını ciddi şekilde etkileyebilir.
🧠 Sorunun Türü
Bu soru, verilen bir metni anlama ve yorumlama becerinizi ölçen bir öncül analiz sorusudur. Metindeki bilgileri doğru bir şekilde analiz ederek, hangi yargılara ulaşılabileceğini belirlemeniz gerekiyor. Özellikle metindeki sebep-sonuç ilişkilerine ve genel geçer bilgilere dikkat etmelisiniz.
🔍 Öncüllerin Analizi
I. Metin, ER'deki sorunların (ER stresi) insülin direnci, diyabet, obezite, alzheimer gibi birçok hastalığa yol açtığını belirtiyor. Bu durum, bir organeldeki problemin sadece o hücreyi değil, tüm organizmadaki hücreler arası işbirliğini ve organizasyonu olumsuz etkilediğini gösterir.
II. Metinde açıkça, "ER’de şekillenen ve olgunlaşan bu proteinler hem ilgili dokuda hem de tüm vücutta kararlı iç denge için görev yapar" ifadesi yer almaktadır. Bu da proteinlerin yapısal ve işlevsel özellik kazanmasının ER'de gerçekleştiğini destekler.
III. Metinde, kararlı iç denge için ER'nin sağlıklı çalışmasının önemli olduğu vurgulansa da, "ER’nin görevini sağlıklı yapması yeterlidir" gibi iddialı bir ifadeye ulaşılamaz. Vücutta birçok organ ve sistem kararlı iç dengeyi sağlamak için birlikte çalışır, tek bir organel yeterli değildir.
✅ Şıkların Analizi
A) Yalnız I. öncül doğru olsa da, II. öncül de metne göre doğrudur. Bu şık eksik kalır.
B) Yalnız II. öncül doğru olsa da, I. öncül de metne göre doğrudur. Bu şık eksik kalır.
C) Yalnız III. öncül doğru değildir çünkü kararlı iç denge için tek bir organelin sağlıklı çalışması yeterli değildir.
D) I ve II. öncüller metinde verilen bilgilerle uyumludur ve metinden bu yargılara ulaşılabilir. Bu nedenle bu şık doğrudur.
E) II. öncül doğruyken, III. öncül yanlıştır. Bu nedenle bu şık da doğru değildir.
🎯 Sonuç: Doğru cevap: D şıkkı.
Lhon Sendromu, görme kaybı ile karakterize mitokondriyal bir hastalıktır. Mitokondriyal DNA’daki nokta mutasyonları sonucu hücrede oksijenli solunumun yapılamaması ile seyreden hastalık, genellikle erkeklerde genç erişkin dönemde başlamakla birlikte oldukça geniş bir yaş aralığına (5-80 yaş) sahiptir.
Lhon sendromu ile ilgili;
I. mitokondriye ait DNA’nın olduğu,
II. mitokondrinin oksijenli solunumda görev aldığı,
III. çekirdekteki DNA’da nokta mutasyon sonucu oluştuğu
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
🧬 Konu Hakkında Kısa Bilgi
Canlıların temel yapı birimi olan hücreler, yaşamsal faaliyetlerini gerçekleştirmek için farklı organelleri barındırır. Bu organellerden biri olan mitokondri, hücre için enerji üreten çok önemli bir yapıdır. Mitokondri, kendine ait DNA'ya sahip olup oksijenli solunumla ATP üretir.
🧠 Sorunun Türü
Bu soru, verilen bir metindeki bilgileri anlayıp yorumlama ve bu bilgilerden yola çıkarak doğru sonuçlara ulaşma becerisini ölçen bir öncül analizi sorusudur. Metni dikkatlice okuyarak hangi ifadelerin doğrudan metinden çıkarılabileceğine odaklanmalısın.
🔍 Öncüllerin Analizi
I. Metinde "Mitokondriyal DNA’daki nokta mutasyonları sonucu" ifadesi geçmektedir. Bu ifade, mitokondriye ait bir DNA'nın var olduğunu açıkça gösterir.
II. Metinde "hücrede oksijenli solunumun yapılamaması ile seyreden hastalık" ifadesi bulunmaktadır. Bu da mitokondrinin oksijenli solunumda görev aldığını doğrudan belirtir.
III. Metinde mutasyonun "Mitokondriyal DNA’daki nokta mutasyonları sonucu" oluştuğu yazmaktadır. Yani mutasyon çekirdek DNA'sında değil, mitokondrinin kendi DNA'sında meydana gelir. Dolayısıyla bu yargı yanlıştır.
✅ Şıkların Analizi
A) Yalnız I doğru değildir çünkü II. öncül de metne göre doğrudur.
B) Yalnız II doğru değildir çünkü I. öncül de metne göre doğrudur.
C) I ve II. öncüller metinde verilen bilgilerle uyumludur ve metinden doğrudan çıkarılabilir.
D) II. öncül doğru olsa da III. öncül yanlıştır, bu yüzden bu şık doğru değildir.
E) I ve II. öncüller doğru olsa da III. öncül yanlış olduğu için bu şık doğru değildir.
🎯 Sonuç: Doğru cevap: C şıkkı.
Önizleme kapsamındaki soruları incelediniz.
Bu sayfada ilk 4 soru öğrencilerimizin incelemesi için açık olarak gösteriliyor. Konuya ait kalan 142 soruyu ve soru kütüphanesindeki diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
Abonelik Paketlerini İncele