Bu konu başlığında toplam 12 soru bulunuyor. Şu anda önizleme kapsamında 4 soru gösteriliyor; tüm sorulara erişim aktif abonelikle açılır.
Bir çiftçi büyük domatesler elde edebilmek için çok büyük meyve veren benzer domates bitkilerini seçerek bunları her yıl kendi aralarında çaprazlamıştır.
Uzun yıllar sonra çiftçinin aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşması beklenir?
Cevap: E
Seçici yetiştirme, yani sadece istenen özelliklere sahip bireylerin bir araya getirilip çoğaltılmasıdır. Bu yöntem genellikle tarımda istenen ürünleri elde etmek için kullanılır. Ancak bu süreç, genetik çeşitliliğin azalmasına yol açabilir. Çünkü benzer özelliklere sahip bireyler seçildiğinde, genlerdeki çeşitlilik azalır.
Bu soru bir yorum ve kavrama sorusudur. Yani verilen durumdan genetik çeşitlilik ve fenotip (gözle görülen özellik) değişimlerini anlaman gerekiyor. Seçici yetiştirmenin genetik etkilerini ve sonuçlarını bilmeli, mantıklı şekilde yorum yapmalısın.
I. Domates bitkilerinin sadece büyük meyve verenleri seçiliyor.
II. Bu seçilen bitkiler kendi aralarında çaprazlanıyor.
III. Uzun yıllar devam eden bir süreç var, yani etkiler ortaya çıkmış.
A) Genetik çeşitlilik artmaz, seçici yetiştirme genetik çeşitliliği genellikle azaltır.
B) Tüm bireylerin özdeş genotipe sahip olması pek mümkün değildir, farklılıklar bir miktar kalır.
C) Çevresel dayanıklılık genetik çeşitlilikle doğru orantılıdır, azalan çeşitlilik dayanıklılığı düşürür.
D) Doğal seçilim süreci devam eder, bu tür yetiştirmelerde ortadan kalkmaz.
E) İstenen özellikler artar ama genetik çeşitlilik azalır, çünkü benzer genler seçilir.
🎯 Sonuç: Doğru cevap: E şıkkı.
Bilim insanları tarafından rekombinant DNA teknolojisi kullanılarak bir canlıya ait gen, farklı bir canlıya aktarılabilmektedir. Örneğin, insanda kan şekerini düzenleyen insülin hormonunun geni bir bakteriye aktarılarak bu bakterinin insülin üretmesi sağlanabilir. Benzer şekilde, bir ateş böceğinin ışık yaymasını sağlayan genlerin tütün bitkilerine aktarılmasıyla ışık saçabilen transgenik bitkiler elde edilebilir.
Buna göre gen klonlaması ve rekombinant DNA teknolojisiyle gerçekleştirilen çalışmalar dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Cevap: D
Gen klonlama ve rekombinant DNA teknolojisi, genlerin bir canlıdan alınıp başka bir canlıya aktarılmasıdır. Bu sayede, farklı canlılarda doğal olarak bulunmayan proteinler üretilebilir. Örneğin, insülin geni bakterilere aktarılıp insülin ürettirilebilir. Bu yöntem, genetik kodun evrenselliği sayesinde mümkün olur.
Bu soru yorum ve kavrama ağırlıklıdır. Öğrenciden verilen bilgileri anlaması ve doğru yanlış değerlendirmesi beklenir. Sorularda genetik mühendisliğin temel özelliklerine dikkat etmek gerekir.
Soru genlerin farklı canlılar arasında aktarımı ve etkileri üzerine kurulu.
Rekombinant DNA teknolojisi ile elde edilen canlıların özellikleri sorgulanıyor.
Genetik kodun evrenselliği ve gen aktarımının sonuçları anahtar ifadeler.
A) Doğru. Transgenik canlılar, kendi türlerinde olmayan proteinleri üretebilir.
B) Doğru. Yabancı bir gen eklenince DNA dizilimi değişir çünkü yeni gen DNA’ya katılır.
C) Doğru. Aktarılan genler, ev sahibi hücrenin mekanizmalarıyla protein haline getirilir.
D) Yanlış. Transgenik organizmanın DNA dizilimi, aktarılan gen nedeniyle eskiyle aynı değildir; yeni gen eklenmiştir.
E) Doğru. Genetik kodun evrenselliği farklı canlılar arasında gen aktarımını mümkün kılar.
🎯 Sonuç: Doğru cevap: D şıkkı.
Aşağıda rekombinant DNA teknolojisi ile E. coli bakterileri kullanılarak insülin hormonu üretilmesine ait bazı aşamalar karışık olarak verilmiştir.
I.E. coli bakterisinin plazmiti ile insülin geni taşıyan insan DNA’sının saf olarak elde edilmesi
II. Rekombinant DNA’nın E. coli bakterilerine aktarılması ve bu bakterilerin uygun besi ortamında çoğaltılması
III. İnsan DNA’sındaki insülin sentezinden sorumlu gen ve bakteri plazmitinin restriksiyon enzimleri ile kesilmesi
IV. DNA ligaz enzimi kullanılarak bakteri plazmiti ve insülin geni taşıyan DNA parçasının birleştirilmesi
Buna göre bu aşamaların gerçekleşme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Cevap: B
Rekombinant DNA teknolojisi, bir canlının genini başka bir canlıya aktarmaya yarar. Bu teknolojiyle, insülin gibi önemli proteinler bakterilerde üretilebilir. Önce gen, DNA'dan saf olarak alınır, sonra kesilip plazmitle birleştirilir ve bakteriye verilir. Bakteri çoğalınca insülin üretmeye başlar.
Bu soru, "Uygulama" ve "Kavrama" türünde. Öğrenci, verilen aşamaların doğru sırayla gerçekleştirilmesini anlamalı. İşlem adımları arasındaki mantıklı bağlantıya dikkat etmeli.
I. İnsülin geninin ve E. coli plazmitinin saf olarak elde edilmesi, yani başlangıç materyallerinin hazırlanması.
II. Rekombinant DNA'nın (yani plazmit + insülin geni birleşimi) bakterilere aktarılması ve bakteri çoğaltılması.
III. İnsülin geninin ve plazmitin restriksiyon enzimleri ile kesilmesi, yani gen ve plazmit parçalarının açılması.
IV. DNA ligaz enzimi ile insan insülin geni ve plazmit parçasının birleşmesi, yani rekombinant DNA'nın oluşması.
A) I – II – III – IV: Gen ve plazmit saf olarak alınıyor, ama hemen sonra aktarılıyor. Oysa kesme ve birleştirme işlemleri aktarılmadan önce yapılmalıdır. Bu yüzden yanlış.
B) I – III – IV – II: Önce materyal saf olarak alınır, sonra kesilir, sonra ligazla birleştirilir, en son bakteriye aktarılır. Doğru sıra bu.
C) I – IV – III – II: Kesme işlemi birleştirmeden önce yapılır. Bu şıkta önce birleştirme yapılıyor, sonra kesme. Yanlış.
D) III – I – IV – II: Kesme işlemi saf materyal elde edilmeden yapılamaz. Önce saf DNA gerekir. Yanlış.
E) IV – III – I – II: Önce birleştirme yapılabilir mi? Hayır, kesme ve saflaştırma gereklidir. Yanlış.
🎯 Sonuç: Doğru cevap: B şıkkı.
Farklı bireylerden alınan DNA’lardaki tekrar eden belirli baz dizileri PCR (Polimeraz Zincir Reaksiyonu) tekniğiyle çoğaltılır. Elde edilen DNA parçaları, benzerlik ve farklılıklarının belirlenmesi için özel bir jele yüklenir. Jel elektroforezi adı verilen bu yöntemle DNA parçaları, jel üzerinde belirli uzaklıklarda bantlar oluşturur. Bu bantlar DNA parmak izi olarak değerlendirilir.
Buna göre
I. Bireyler arasındaki genetik benzerlik arttıkça, jel üzerindeki bantların benzerliği de artar.
II. Bireylerin DNA’sında tekrar eden dizilerin farklı sayıda olması, kişiye özgü bir bant profili oluşmasını sağlar.
III. Farklı bireylerden elde edilen DNA parçaları genellikle jel üzerinde farklı sayıda ve uzaklıklarda bantlar oluşturur.
yorumlarından hangileri yapılabilir?
Cevap: E
Genetik parmak izi, bireylerin DNA dizilerindeki tekrar eden baz dizilerinin sayısı ve düzenine bakılarak belirlenir. PCR ile bu DNA parçaları çoğaltılır ve jel elektroforeziyle ayrıştırılır. Barrlar, bireyler arasındaki genetik farklılıkları gösterir. Genetik benzerlik arttıkça, bant profilleri daha çok benzer.
Bu soru, yorumlama ve kavrama ağırlıklıdır. Yani verilen bilgileri anlayıp, DNA parmak izi ve jel elektroforeziyle ilgili temel prensipleri yorumlaman lazım.
I. Genetik benzerlik arttıkça jel üzerindeki bantların benzerliği artar: Doğru çünkü genetik yapılar benzer ise DNA dizileri de benzer olur.
II. Tekrarlayan dizilerin sayısı farklı olduğu için her bireyin kendine özgü bir bant profili olur: Bu da doğru, herkesin genetik parmak izi benzersizdir.
III. Farklı bireylerde genellikle farklı sayıda ve pozisyonda DNA bantları oluşur: Bu da doğru; çünkü DNA dizileri bireyler arasında farklılık gösterir.
A) Yalnız I demek sadece birinci öncülde doğru dediğimizi gösterir. Oysa II ve III de doğru.
B) Yalnız III demek, I ve II'yi görmezden gelmek olur, yanlış.
C) I ve II doğru ama III de doğru olduğu için yeterli değil.
D) II ve III doğru ama I de doğru olduğu için eksik kalır.
E) I, II ve III hepsi doğru, tam ve eksiksiz.
🎯 Sonuç: Doğru cevap: E şıkkı.
Bu sayfada ilk 4 soru öğrencilerimizin incelemesi için açık olarak gösteriliyor. Konuya ait kalan 8 soruyu ve soru kütüphanesindeki diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
Abonelik Paketlerini İnceleÖğrencilerimizin TYT (Temel Yeterlilik Testi) ve AYT (Alan Yeterlilik Testi) gibi sınavlara hazırlanırken kullanabilecekleri bilgileri sunuyoruz. Biyoloji konularında güçlü bir temel oluşturmak ve sınav başarınızı artırmak için doğru adrestesiniz!
Hasanefendi - Ramazan Paşa Mah.1921 Sok.No:24/A Efeler-Aydın
destek@biyolojihikayesi.com
+90.555.608 59 45
©
Biyoloji Hikayesi.
Tüm Hakları Saklıdır. Tasarım:
Biyoloji Hikayesi
Dağıtım:
Rolpa Bilişim Pazarlama Yönetim Sistemleri
🔒