Besinlerin Solunuma Katılma Yolları — OYSS Soruları
Bu sayfada yalnızca OYSS etiketiyle ayrılmış açık uçlu sorular yer alıyor. Toplam 6 sorudan şu anda 4 tanesini inceleyebilirsin. Her soruyu önce kendin yanıtla, ardından cevap ve açıklamasını incele.
Uzun Süre Beslenemeyen Canlılarda Enerji
Uzun mesafe uçan ya da uzun süre beslenemeyen canlılara ait örnekleri gösteren görseli inceleyin.
I. 1, 2 ve 3 numaralı canlı örneklerinin ortak enerji gereksinimini açıklayın.
II. Yeni besin alımı olmadığında canlı hücreleri enerji üretiminde hangi kaynaklardan yararlanabilir?
III. Oksijenli koşullarda karbohidrat, yağ ve proteinlerin hücresel solunumunda ortak oluşan ürünleri yazın.
IV. Proteinler enerji kaynağı olarak kullanıldığında diğer besin gruplarından farklı olarak hangi ek atıklar oluşabilir?
🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama
Uzun mesafe uçan ya da uzun süre beslenemeyen canlılara ait örnekleri gösteren görseli inceleyin.
✍️ Cevap
I. Uzun süre uçmak, yavruyu beslemek ve soğukta kuluçkada kalmak gibi etkinlikler hücrelerin metabolik faaliyetlerini sürdürmesi için enerji gerektirir.
II. Hücreler, vücutta önceden depolanmış organik besin moleküllerini hücresel solunumda parçalayarak enerji sağlayabilir.
III. Oksijenli koşullarda bu besinlerin parçalanması sonucunda ortak olarak karbondioksit (CO2), su (H2O), ATP ve ısı oluşur.
IV. Proteinlerin yapı taşları olan amino asitlerden amino grubu uzaklaştırılırken azot içeren atık maddeler de oluşabilir.
Amino Asitlerde Karbon İskeleti ve Solunuma Giriş
Amino grubu ayrılmış amino asit karbon iskeletlerini gösteren numaralı modelde her küre bir karbon atomunu temsil eder.
I. 1 numaralı iki karbonlu iskelet, solunum tepkimelerine hangi ara bileşik üzerinden katılır?
II. 2 numaralı üç karbonlu iskelet hangi molekül üzerinden solunum tepkimelerine katılır?
III. 3 numaralı dört ve daha fazla karbon içerebilen iskeletler, solunumun hangi döngüsünden tepkimelere katılır?
IV. Bu örnekler amino asitlerin solunuma katılma basamağını belirleyen özellik hakkında hangi genel kuralı gösterir?
🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama
Amino grubu ayrılmış amino asit karbon iskeletlerini gösteren numaralı modelde her küre bir karbon atomunu temsil eder.
✍️ Cevap
I. İki karbonlu amino asitlerin karbon iskeleti Asetil-CoA üzerinden solunum tepkimelerine katılır.
II. Üç karbonlu amino asitlerin karbon iskeleti pirüvat üzerinden tepkimelere katılır.
III. Dört ve daha fazla karbonlu amino asitlerin karbon iskeletleri Krebs döngüsünden tepkimelere katılabilir.
IV. Amino grubu uzaklaştırıldıktan sonra kalan karbon iskeletinin karbon sayısı, amino asidin solunum yoluna hangi ara basamaktan katılacağını belirler. Bu nedenle bütün amino asitler aynı noktadan katılmaz.
Proteinlerin Hücresel Solunuma Katılması
Protein içeren besinlerin sindirimden sonra hücrelere ulaşmasına ilişkin numaralı görseli inceleyin.
I. Proteinler sindirildiğinde hangi yapı taşlarına ayrılır?
II. Amino asitlerin karbon iskeleti solunum tepkimelerine katılmadan önce yapılarından hangi grup uzaklaştırılır?
III. Bu grubun uzaklaştırılması sırasında oluşabilen azotlu atık maddeyi yazın.
IV. Amino grubu ayrıldıktan sonra kalan karbon iskeleti hücresel solunumda nasıl değerlendirilir?
🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama
Protein içeren besinlerin sindirimden sonra hücrelere ulaşmasına ilişkin numaralı görseli inceleyin.
✍️ Cevap
I. Proteinler sindirimle amino asitlere ayrılır.
II. Amino asitlerin amino grubu uzaklaştırılır. Bu hazırlık basamağından sonra karbon iskeleti solunum tepkimelerine katılabilir.
III. Amino grubunun uzaklaştırılması sırasında amonyak (NH3) gibi azot içeren atıklar oluşabilir.
IV. Karbon iskeleti, karbon sayısına uygun bir ara ürüne dönüşerek hücresel solunum yoluna katılır. Böylece parçalanmasından açığa çıkan enerjinin bir bölümü ATP üretimine aktarılabilir.
Yağların Solunuma Katılan İki Bileşeni
Bir yağ molekülünün bileşenlerini ve hücresel ortamı gösteren numaralı görseli inceleyin.
I. 1 numaralı yağ molekülünün sindirim ürünleri nelerdir?
II. 2 numarayla gösterilen gliserol solunum tepkimelerine glikolizin hangi bölümünden katılır?
III. 3 numarayla gösterilen yağ asitleri Krebs döngüsüne katılmadan önce hangi ara bileşiğe dönüştürülür?
IV. Gliserol ve yağ asitlerinin solunum tepkimelerine farklı noktalardan katılmasını molekül yapıları bakımından açıklayın.
🧬 Sorunun Konusuna Dair Kısa Açıklama
Bir yağ molekülünün bileşenlerini ve hücresel ortamı gösteren numaralı görseli inceleyin.
✍️ Cevap
I. Yağ moleküllerinin sindirim ürünleri gliserol ve yağ asitleridir.
II. Gliserol, glikolizin ara basamaklarından tepkimelere katılır.
III. Yağ asitleri Asetil-CoA'ya dönüştürülür; ardından Krebs döngüsüne katılır.
IV. Gliserol ile yağ asitlerinin karbon iskeletleri ve kimyasal yapıları farklıdır. Bu nedenle solunum yoluna katılmadan önce farklı ara ürünlere dönüştürülür ve farklı basamaklardan sürece bağlanırlar.
Önizleme kapsamındaki soruları incelediniz.
Bu sayfada ilk 4 soru öğrencilerimizin incelemesi için açık olarak gösteriliyor. Bu OYSS çalışmasındaki kalan 2 soruyu ve soru kütüphanesindeki diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
Abonelik Paketlerini İncele