İskelet Kaslarının Kasılma ve Gevşeme Mekanizması
İstemli hareketlerin gerçekleşebilmesi için iskelet kaslarının sinirsel uyartılarla düzenli ve kontrollü biçimde kasılıp gevşemesi gerekir. Kasılma, kas liflerinde bulunan özel yapıların birlikte çalışmasıyla gerçekleşir ve enerji gerektirir.
Kaslarda Kasılmanın Kontrolü
İskelet kaslarının çalışabilmesi için merkezî sinir sisteminden gelen uyartılarla uyarılması gerekir. Bir kas telinin kasılabilmesi için gereken en küçük uyartı şiddetine eşik şiddeti (eşik değer) denir.
Kas teli eşik şiddetinin altındaki uyartılara tepki vermez. Eşik şiddetine ulaşan veya eşik şiddetini aşan uyartılara ise aynı şiddette tepki verir. Bu özellik ya hep ya hiç prensibi olarak adlandırılır ve tek bir kas teli için geçerlidir.
Kas Sarsı
Uyarılan bir kas telinin bir kez kasılıp gevşemesi ve yeniden eski hâline dönmesine kas sarsı (kasıl sarsılma) denir. Kas sarsı üç evrede incelenir:
- Gizli evre: Kasın uyarıldığı an ile kasılmanın başladığı an arasındaki süredir.
- Kasılma evresi: Kasılmanın başladığı an ile gevşemenin başladığı ana kadar geçen süredir.
- Gevşeme evresi: Kasın gevşemeye başladığı an ile yeniden eski hâline dönmesine kadar geçen süredir.
Kas kısa aralıklarla sık sık uyarıldığında gevşeme sürecini tamamlayamaz ve bir süre kasılı durumda kalır. Bu duruma fizyolojik tetanus denir. Fizyolojik tetanus sırasında kas gevşeyemez.
Kas Tonusu
Bilinci açık bir kişide iskelet kaslarının hafif kasılı durumda bulunmasına kas tonusu denir. Kas tonusu, kasların çalışmaya hazır tutulmasına yardımcı olur. Kişi bayıldığında kas tonusu ortadan kalkar.
Kaslarda Kasılma Mekanizması
Çiz
