Konuya Başlarken bölümü açıktır. Konu anlatımının ilk %30'unu okuyabilirsiniz. Etkinlik, performans görevi ve kontrol noktası çözümleri abonelikle açılır.
Ücretsiz bölümün bittiği yere git
Eşeye Bağlı Kalıtım
► Canlıların birçoğu ayrı eşeylidir.
► Eşeyi (cinsiyeti) belirleyen genleri taşıyan kromozomlara eşey kromozomları (gonozom) adı verilir.
► Gonozomlarda eşeyin belirlenmesinden sorumlu genlerin yanı sıra vücut karakterlerine ve metabolizmasına ait genler de bulunmaktadır.
► İnsanlarda eşey kromozomları, X ve Y olarak belirlenmiştir.
► Bu kromozomlar üzerinde taşınan karakterlerin kalıtımına eşeye bağlı kalıtım denir.
► İnsanlarda XX kromozomlarına sahip bireyler dişi, XY kromozomlarına sahip bireyler ise erkek olarak gelişir.
► Eşey kromozomları dışında kalan kromozomlara ise vücut kromozomları (otozom) denir.
► İnsanda X kromozomu Y kromozomuna göre daha uzundur.
► X ve Y kromozomlarının homolog olan bölgeleri vardır. Bu yüzden X ile Y kromozomlarının homolog kısımları arasında parça değişimi olabilir.
► X ve Y kromozomlarının birbirlerine karşılık gelmeyen kısımları da bulunur.
► Sadece X kromozomu üzerinde bulunan genlere X'e Bağlı Genler denir.
► Bu genler dişilerde XX olarak bulunur. Erkeklerde ise XY şeklinde olduğu için tek X şeklinde bir alel ile belirlenir.
► Y kromozomu üzerinde bulunan genlere ise Y'ye Bağlı Genler denir.
► Y'ye bağlı genlerle, babada bulunan bir özellik tüm erkek çocuklara tek bir gen ile aktarılır.
► Y'ye bağlı genler çok az sayıda olduğu için babadan erkek çocuklara Y kromozomu ile çok az sayıda hastalık aktarılır.
► Y kromozomu çoğunlukla cinsiyeti belirlemede rol oynar.
► Eşeyin belirlenmesini sağlayan SRY (Eşeyi Belirleyen Bölge) Geni erkek çocukta testis gelişimine etki eder.
İnsanda X Kromozomuna Bağlı Kalıtım
► X kromozomu üzerinde yer alan ve Y'de aleli bulunmayan genlerin yol açtığı kalıtım örnekleridir.
► X kromozomu üzerinde bulunan genlerin kalıtımına X kromozomuna bağlı kalıtım denir
► X kromozomu, hem dişi hem erkekte bulunur.
► X kromozomunun Y ile homolog olmayan bölgesinde taşınan özellikler (X'e bağlı kalıtım) her iki cinsiyette de ortaya çıkabilir.
► Bu özellikler anneden hem erkek hem de kız çocuklarına aktarılır.
► Ancak dişilerde iki X kromozomu bulunduğundan iki alelle, erkeklerde bir X kromozomu bulunduğundan bir alelle belirlenir.
► X kromozomuna bağlı kalıtımda en çok bilinen hastalıklar kısmi renk körlüğü, kas distrofisi ve hemofilidir.
Kısmi Renk Körlüğü (Daltonizm)
► Kırmızı ve yeşil renkleri ayırt edememe durumudur. Bu durumda insanlar kırmızıyı yeşil renkten ayıramamaktadır.
► X kromozomu üzerindeki çekinik bir gen ile kalıtılır. Kalıtsal bir hastalıktır.
► Erkeklerde görülme olasılığı, dişilere göre daha yüksektir.
► Bir kısmi renk körlüğü örneği olan kırmızı yeşil renk körlüğüne neden olan alel, çekinik olup X kromozomu üzerinde taşınır.
► İnsanlarda kırmızı yeşil renk körlüğü açısından dişilerde üç, erkeklerde iki farklı genotipe rastlanır.
► Bu özellik açısından renk körlüğüne yol açan alel r ile normal alel R ile gösterilir.
Soru: Kısmi renk körü olan bir baba ile taşıyıcı annenin evliliğinden doğacak çocuklarda hastalık oluşma olasılıklarını bulunuz.
Hemofili
► Kanın pıhtılaşması için gerekli olan bir ya da daha fazla proteinin eksikliğinde görülür. Bu bireylerde yaralanma anında kanın pıhtılaşması gerçekleşemez.
► X kromozomu üzerinde çekinik bir genle kalıtılır. Kalıtsal bir hastalıktır.
► Kanama durumunda pıhtılaşma faktörlerini içeren ilaçlar uygulanarak ölüm riski ortadan kaldırılır.
► Hastaya eksik olan proteinler dışarıdan enjekte edilerek tedavi yapılır.
► Erkeklerde görülme olasılığı, dişilere göre daha yüksektir ve öldürücüdür.
So
Ücretsiz önizleme burada bitti
Konu anlatımının kalan %70’i kilitli
Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.
Konu anlatımının tamamını aç