► Bir karakteri belirleyen alel sayısının 2'den fazla olması durumuna Çok Alellik denir.
► Bir karakterle ilgili alel sayısı kaç olursa olsun diploit (2n) bir canlıda bu alellerden sadece 2 tanesi bulunur. Çünkü diploit canlıda 1 alel anneden 1 alel babadan gelir. Dolayısıyla bir karakteri bir çift gen belirler.
► Çok alellikte tür içinde kaç çeşit genotip gözlenebileceğini bulmak için;
Genotip Çeşidi Sayısı = n · (n + 1) / 2 (n = Alel Sayısı)
formülü kullanılır.
► Şayet formül unutulursa genotip çeşidi sayısını bulmak için ikinci bir yol izlenir. Bize verilen alel sayısı 1 + 2 + 3 +... şeklinde numaralandırılarak ardışık olarak yazılır ve toplanır. Formül ile aynı sonuç elde edilir.
| Çok alellikte fenotip çeşidi sayısı = Alel sayısı + Eğer varsa eş baskınlık sayısıdır. |
Örnek: Meyve sineğinde göz renginin, tavşanlarda kürk renginin, insanda kan gruplarının belirlenmesinde 2'den fazla alel gen rol oynar.
|
► Bir karakterin kalıtımıyla ilgili çok alellik durumu varsa; bu aleller arasında genellikle baskınlık ya da eş baskınlık şeklinde bir sıralama görülür. ► Büyük harf, sıralamada yer alan diğer alellerin tümüne baskın olan aleli belirtmede kullanılır. Örneğin; insanlarda kan grubunun kalıtımından A, B ve O genleri sorumludur. A ve B alelleri baskın, O aleli ise çekiniktir. Bu genler arasındaki baskınlık hiyerarşisi: A = B > O şeklindedir. Bu hiyerarşi şöyle okunur. A ve B genleri eş baskındır. A aleli O'a baskın, B aleli O'a baskın şeklindedir. |
Örnek: İnsanda kan gruplarını belirleyen A, B ve O alelleri bulunur. Buna göre; bu alellerin oluşturabileceği,
a. Fenotip çeşidi bulunuz.
b. Genotip çeşidini bulunuz.
Çözüm:
Genler arasındaki baskınlık hiyerarşisi A = B > O'dır. Kan gruplarının ortaya çıkmasında 3 alel rol oynar. Buna göre;
a. Fenotip çeşidi sayısı = Alel sayısı + Eş baskınlık sayısıdır. 3 + 1 = 4 çeşit çeşit fenotip oluşur. Bunlar; A grubu, B grubu, O grubu ve AB grubudur. (A ve B baskın, O çekinik, AB eş baskın kan grubunu ifade eder.)
b. Genotip çeşidi:
1.Yol: Alel sayısı (n) = 3'tür.
Ücretsiz önizleme burada bitti
Asıl konu anlatımının ilk %30’unu okudunuz. Konu metninin devamını okumak ve etkinlik, performans görevi ile kontrol noktası çözümlerini görmek için abone olun.
Konu anlatımının tamamını açÖğrencilerimizin TYT (Temel Yeterlilik Testi) ve AYT (Alan Yeterlilik Testi) gibi sınavlara hazırlanırken kullanabilecekleri bilgileri sunuyoruz. Biyoloji konularında güçlü bir temel oluşturmak ve sınav başarınızı artırmak için doğru adrestesiniz!
Hasanefendi - Ramazan Paşa Mah.1921 Sok.No:24/A Efeler-Aydın
destek@biyolojihikayesi.com
+90.555.608 59 45
©
Biyoloji Hikayesi.
Tüm Hakları Saklıdır. Tasarım:
Biyoloji Hikayesi
Dağıtım:
Rolpa Bilişim Pazarlama Yönetim Sistemleri
🔒