SAĞLIK BİLGİSİ VE TRAFİK KÜLTÜRÜ · 3. TEMA
Ergenlik ve Sosyal Yaşam
Ergenlikte fiziksel ve sosyal-duygusal değişimler, zaman ve stres yönetimi, bağımlılıkla ilgili davranış boyutları.
Kitap sayfaları: 119-121 · Ana soru sayısı: 8
Açık uçlu cevaplar gerekçeli örneklerdir; aynı bilimsel anlamı taşıyan farklı ifadeler kullanılabilir. Aşağıda soruların kısa ifadeleri verilmiştir. Tam soru metinleri, seçenekler, özgün afiş, tablo ve şemalar sayfanın sonundaki kitap sayfalarından incelenebilir. Bu içerik MEB’in resmî cevap anahtarı değil, Biyoloji Hikayesi için hazırlanmış açıklamalı çözümdür.
12345678
1-2. soruların bağlamı: ergenlikte değişim
Zeynep hızlı boy uzaması ve yorgunluk; Kerem aileyle iletişim güçlüğü ve arkadaş görüşlerine artan önem; Ece bedeni kabullenmede güçlük; Mert duygusal dalgalanma ve sporla rahatlama; Defne ise arkadaşlarıyla daha çok zaman geçirme isteği bildirmektedir.
1. Soru (Kitap s. 119)
Her öğrencide gözlenen değişimi, değişimin türünü ve bilimsel gerekçesini yazınız.
Çözüm ve gerekçe
| Öğrenci |
Gözlenen değişim |
Tür |
Gerekçe |
| ÖğrenciZeynep |
Gözlenen değişimHızlı boy uzaması, kıyafetlerin küçük gelmesi; yorgunluk |
TürFiziksel |
GerekçeErgenlikte büyüme ve hormonal değişimler hızlanır; enerji ve uyku gereksinimi önem kazanır. Sürekli yorgunluk otomatik olarak yalnızca ergenliğe bağlanmaz. |
| ÖğrenciKerem |
Gözlenen değişimAileyle paylaşmakta zorlanma, arkadaş fikirlerine daha fazla önem verme |
TürSosyal-duygusal |
GerekçeBağımsızlaşma, kimlik geliştirme ve akran grubuna ait olma gereksinimi belirginleşebilir. |
| ÖğrenciEce |
Gözlenen değişimBedendeki değişimleri anlamakta ve kabul etmekte zorlanma |
TürSosyal-duygusal; fiziksel değişimlerle bağlantılı |
GerekçeBeden algısı ve benlik değerlendirmesi hızlı bedensel değişimlerden, akran karşılaştırmalarından ve toplumsal beklentilerden etkilenebilir. |
| ÖğrenciMert |
Gözlenen değişimSinirlilik ve sporla daha iyi hissetme |
TürSosyal-duygusal / davranışsal |
GerekçeHormonal değişimler, stres ve duygu düzenleme süreçleri etkili olabilir; fiziksel etkinlik baş etmeyi destekleyebilir. |
| ÖğrenciDefne |
Gözlenen değişimArkadaşlarıyla birlikte plan yapma isteğinin artması |
TürSosyal-duygusal |
GerekçeAkran ilişkilerinin, paylaşımın ve sosyal aidiyetin önem kazanmasıyla ilişkilidir. |
2. Soru (Kitap s. 119)
Fiziksel değişimler benlik algısını ve arkadaş ilişkilerini nasıl etkileyebilir?
Çözüm ve gerekçe
Bedensel değişimler kişinin kendini nasıl gördüğünü etkileyebilir; bazı gençlerde güven ve olgunlaşma hissi, bazılarında utanma, kaygı veya başkalarıyla karşılaştırma ortaya çıkabilir. Gelişim hızları farklı olduğu için akran baskısı veya dışlanma yaşanabilir; destekleyici arkadaşlıklar ise kabullenmeyi kolaylaştırır. Farklı gelişim hızlarının olağan olduğu anlatılmalı, beden üzerinden alay edilmemeli ve saygılı iletişim desteklenmelidir. Aynı değişim her bireyde aynı duygusal sonucu doğurmaz.
3-7. soruların bağlamı: Arda’nın yoğun dönemi
Sınavların aynı güne gelmesi, proje teslimleri ve kulüp çalışmaları Arda’nın yükünü artırmıştır. Eve geldiğinde telefon bildirimleriyle fark etmeden zaman kaybetmekte; çalışma ve uyku saati gecikmekte, sabah yorgun uyanmaktadır. Rehber öğretmeninden planlama desteği istemiştir.
3. Soru (Kitap s. 120)
Arda’nın durumunda hangi zaman yönetimi sorunları vardır? Nedenlerini yorumlayınız.
