DENEY 1: Kirliliğin olmadığı, bu nedenle de açık renkli likenlerin ağaç gövdelerini kapladığı kırsal bir ekosistemdeki doğal kelebek popülasyonunun %95’inin beyaz renkli olduğu saptanıyor. Bu ortama kanat rengi siyah ve beyaz olan kelebeklerden eşit sayıda bırakıldığında kuşların yakaladığı kelebeklerin %86’sının siyah renkli, %14’ünün beyaz renkli olduğu görülüyor.
DENEY 2: Endüstriyel kirlilik nedeniyle likenlerin gelişemediği ve ağaç gövdelerinin fabrika bacalarından çıkan isle koyulaştığı şehre yakın bir ekosistemde ise aynı türe ait kelebek popülasyonunun %85’inin siyah renkli olduğu saptanıyor. Bu ortama kanat rengi siyah ve beyaz olan kelebeklerden eşit sayıda bırakıldığında, kuşların yakaladığı kelebeklerin %80’inin beyaz renkli, %20’sinin siyah renkli olduğu görülüyor.
I. Çevre koşullarındaki değişiklikler, kanat renginden sorumlu gende mutasyona yol açmıştır.
II. Kirliliğin olmadığı ortamdaki kelebek popülasyonunun yaklaşık %5’inin siyah kanatlı olması türün kalıtsal özelliğidir.
III. Popülasyonlarda farklı kanat rengine sahip bireylerin oranının değişmesinin nedeni doğal seçilimdir.
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III
📌 Doğru Cevabın Açıklaması: E) II ve III
Deneylerdeki veriler, çevre şartlarının hangi bireylerin avcılardan kaçabileceğini belirlediğini göstermektedir:
- II. İfade (Doğru): Kirliliğin olmadığı doğal bir ortamda siyah kelebeklerin %5 oranında bulunması, o popülasyonun gen havuzunda siyah renk geninin zaten mevcut olduğunu kanıtlar. Bu durum türün doğal bir kalıtsal özelliğidir (varyasyon).
- III. İfade (Doğru): Çevre şartları değiştiğinde kuşlar ortam rengine zıt olan (beyaz) kelebekleri daha kolay fark edip avlamıştır. Uyum sağlayan siyah kelebeklerin popülasyondaki oranının artması, klasik bir doğal seçilim örneğidir.
- I. İfade (Yanlış): Çevre koşullarındaki değişiklikler doğrudan genlerde bir mutasyona yol açmaz. Siyah kanat rengine neden olan mutasyon popülasyonda zaten vardır; çevre sadece hangi rengin "avantajlı" olacağına karar vermiştir.
