Solunum Sisteminin Yapı, Görev ve İşleyişi
Bu konu başlığında toplam 17 soru bulunuyor. Şu anda önizleme kapsamında 4 soru gösteriliyor; tüm sorulara erişim aktif abonelikle açılır.
İnsanda soluk alıp verme sırasında gerçekleşen bazı durumlar şekilde gösterilmiştir.
Sağlıklı bir insanda soluk alma sırasında aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşir?
Cevap: D
Verilen şekilde bir insanın soluk alma (inspirasyon) ve soluk verme (ekspirasyon) anındaki göğüs ve diyafram hareketleri gösterilmektedir.
Soluk alma (inspirasyon) sırasında gerçekleşen olaylar:
→ Diyafram kası kasılır → düzleşir ve aşağı doğru hareket eder
→ Kaburgalar arası dış kaslar kasılır → göğüs kafesi yukarı ve dışa doğru genişler
→ Göğüs boşluğunun hacmi artar
→ Akciğer hacmi artar
→ İç basınç düşer → hava içeri girer
→ Karın boşluğu hacmi azalır (çünkü diyafram aşağı doğru baskı yapar)
→ Şıkları değerlendirelim:
A. Diyafram kası kubbeleşir → ❌ Bu, soluk verme anında olur.
B. Kaburgalar arası kaslar gevşer → ❌ Bu da soluk verme anına aittir.
C. Akciğerin hacmi azalır → ❌ Soluk verirken olur.
✅ D. Diyafram kası kasılır → Doğru! Soluk alma başlatılır.
E. Karın boşluğunun hacmi artar → ❌ Aksine, azalır.
✅ Doğru cevap: D şıkkı “Diyafram kası kasılır”
Solunum gazlarının kanda taşınması sırasında alyuvar hücrelerinde,
I. Karbonik anhidraz enziminin H2CO3'ü substrat olarak kullanması
II. Oksijenin hemoglobine bağlanması
III. Bikarbonatın enerji harcanarak kan sıvısına gönderilmesi
Olaylarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?
Cevap: D
Soruda alyuvar hücrelerinde solunum gazlarının taşınması sırasında gerçekleşen olaylar sorgulanıyor. Her ifadeyi ayrı ayrı değerlendirelim:
✅ I. Karbonik anhidraz enziminin H₂CO₃'ü substrat olarak kullanması; Doğrudur. Alyuvarlarda bulunan karbonik anhidraz enzimi,
-
CO₂ + H₂O ⇌ H₂CO₃
-
H₂CO₃ ⇌ H⁺ + HCO₃⁻
tepkimelerinde görev yapar.
Karbonik asit (H₂CO₃), bu enzim için bir substrattır ve bu reaksiyon alyuvar içinde gerçekleşir.
✅ II. Oksijenin hemoglobine bağlanması; Doğrudur. O₂, akciğer kılcallarında hemoglobine bağlanarak oksihemoglobin oluşturur. Bu olay da alyuvarlar içinde gerçekleşir.
❌ III. Bikarbonatın enerji harcanarak kan sıvısına gönderilmesi; Yanlıştır. Bikarbonat (HCO₃⁻), difüzyonla veya iyon değişim taşıyıcılarıyla (örneğin Cl⁻ karşılığı) pasif taşınır, Enerji (ATP) harcanmaz. Bu işlem de alyuvarlardan plazmaya doğru olur.
✅ Sonuç: Doğru olanlar: I ve II Doğru cevap: D şıkkı ✅
Sağlıklı bir insanın kanındaki hidroksihemoglobin (HbH+) miktarının zamanla değişimi aşağıda verilen grafikteki gibidir.
Buna göre grafikte belirtilen zaman aralıkları Ile ilgili,
I. 0-t1 aralığında kan ince bağırsak kılcallarından geçmektedir.
II. t1 - t2 aralığında kan üst ana toplardamardan geçmektedir.
III. t2 - t3 aralığında kanın geçtiği damar alveollerin çevresindeki kılcal damarlardır.
IV. Üç zaman aralığında da kanın pH'si değişikliğe uğramaz.
İfadelerinden hangileri söylenebilir?
Cevap: C
Grafikte HbH (hidrojen bağlı hemoglobin) miktarının zamana göre değişimi verilmiş. Bu değer, kanda H⁺ iyonu konsantrasyonunun (asidik ortamın) artmasıyla yükselir. Yani Hb, H⁺ iyonunu bağlayarak HbH hâline gelir.
Bu bilgiye göre zaman aralıklarını analiz edelim:
🔹 0 - t₁ aralığı: HbH miktarı artıyor → Kanda H⁺ iyonu artıyor, ortam asidikleşiyor. → Bu, karbondioksitin fazlaca olduğu bir ortamı gösterir. Çünkü CO₂ → H⁺ üretir. → Bu olay doku kılcallarında veya sindirim organı kılcallarında (örneğin ince bağırsak) olabilir. ✅ I. ifade doğru: 0 - t₁ aralığında kan ince bağırsak kılcallarından geçmektedir.
🔹 t₁ - t₂ aralığı: HbH seviyesi sabit → Yeni H⁺ bağlanması veya çözünmesi olmamış. → Bu, kanın büyük toplardamarlarda (örneğin üst ana toplardamar) ilerlediği, gaz alışverişinin olmadığı bir dönemdir. ✅ II. ifade doğru: t₁ - t₂ aralığında kan üst ana toplardamardan geçmektedir.
🔹 t₂ - t₃ aralığı: HbH seviyesi azalıyor → H⁺ iyonu serbest kalıyor → ortam bazikleşiyor. → Bu, alveol kılcallarında gerçekleşir; CO₂ dışarı atılırken H⁺ iyonları çözülür. ✅ III. ifade doğru: t₂ - t₃ aralığında kanın geçtiği damar alveollerin çevresindeki kılcal damarlardır.
🔹 IV. ifade: “Üç zaman aralığında da kanın pH’si değişmez” ❌ Yanlış. HbH seviyesinin artıp azaldığı her durumda pH değişmektedir (asitlik artar veya azalır).
✅ Sonuç: Doğru ifadeler: I, II ve III Cevap: C şıkkı ✅
Diyafram ile ilgili,
I. Kanın pH'sinin düşmesi ile çalışma hızı artar.
II. Çalışması sadece otonom sinirler ile düzenlenir.
III. Kasılıp gevşemesi ile göğüs boşluğunun hacmi ve iç basıncı değiştirilir.
İfadelerinden hangileri doğru değildir?
Cevap: B
Diyafram, solunumda görevli ana kastır ve göğüs boşluğunun hacmini değiştirerek akciğerlere hava giriş çıkışını sağlar. Şimdi ifadeleri tek tek inceleyelim:
✅ I. Kanın pH'sinin düşmesi ile çalışma hızı artar. Doğru. pH düşmesi → kandaki CO₂ artışı anlamına gelir. Bu durum, medulladaki solunum merkezini uyarır ve diyaframın daha hızlı kasılmasına neden olur. ➡ Bu ifade doğrudur.
❌ II. Çalışması sadece otonom sinirler ile düzenlenir. Yanlış. Diyafram hem otonom sinir sistemi (istem dışı solunum) hem de somatik sinir sistemi (istemli solunum) tarafından kontrol edilebilir. Örneğin: Derin nefes almak ya da nefes tutmak bilinçli (istemli) yapılabilir. ➡ Bu ifade yanlıştır.
✅ III. Kasılıp gevşemesi ile göğüs boşluğunun hacmi ve iç basıncı değiştirilir. Doğru. Diyafram kasıldığında aşağı doğru çekilir → göğüs boşluğu genişler → iç basınç azalır → hava akciğerlere girer. Gevşediğinde yukarı çıkar → hacim azalır → basınç artar → hava dışarı atılır. ➡ Bu ifade doğrudur.
❗ Sonuç: Yanlış olan ifade: II Doğru cevap: B şıkkı ✅
Önizleme kapsamındaki soruları incelediniz.
Bu sayfada ilk 4 soru öğrencilerimizin incelemesi için açık olarak gösteriliyor. Konuya ait kalan 13 soruyu ve soru kütüphanesindeki diğer içerikleri görmek için abonelik paketlerini inceleyebilirsiniz.
Abonelik Paketlerini İncele