1. Sorunun Analizi

Verilen şematik gösterim, maltoz, sükroz ve laktoz disakkaritlerinin sentezini göstermektedir. Bu disakkaritlerin oluşum reaksiyonları şunlardır:

Maltoz = Glukoz + Glukoz

Sükroz = Glukoz + Fruktoz

Laktoz = Glukoz + Galaktoz

Bu bilgilere göre, numaralandırılmış molekülleri tanımlayabiliriz:

I: Glikoz (Maltoz sentezindeki her iki monomer ve diğer disakkarit sentezlerinin ilk monomeri)

II: Fruktoz (Sükroz sentezinde glikoz ile birleşen monomer)

III: Galaktoz (Laktoz sentezinde glikoz ile birleşen monomer)

Soruda, bu moleküllerle ilgili aşağıdakilerden hangisinin söylenemeyeceği sorulmaktadır.

2. Şıkların Değerlendirilmesi

A) I, depo polisakkarit monomeridir.: I molekülü glikozdur. Glikoz, bitkilerdeki nişasta ve hayvanlardaki glikojen gibi depo polisakkaritlerinin temel yapı birimidir (monomeridir). Bu nedenle bu ifade doğrudur.

B) II, yapısal polisakkarit monomeridir.: II molekülü fruktozdur. Fruktoz, selüloz (bitki hücre duvarının ana bileşeni) veya kitin (mantar hücre duvarı ve böcek dış iskeleti) gibi önemli yapısal polisakkaritlerin doğrudan monomeri değildir. Selüloz glikoz monomerlerinden oluşurken, kitin N-asetilglukozamin monomerlerinden oluşur. Fruktoz genellikle enerji kaynağı olarak veya disakkarit (sükroz) ve bazı oligosakkaritlerin yapısında bulunur. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.

C) III, bitki hücrelerinde bulunabilir.: III molekülü galaktozdur. Galaktoz, hayvanlarda laktozun bir bileşeni olarak bilinse de, bitkilerde de pektinler, zamklar ve bazı karmaşık polisakkaritlerin (galaktanlar) yapısında bulunur. Ayrıca rafinoz ve stakiyoz gibi bazı oligosakkaritlerin yapısına katılarak bitki hücrelerinde bulunabilir. Bu nedenle bu ifade doğrudur.

D) II ve III’ün molekül ağırlıkları eşittir.: II molekülü fruktoz, III molekülü ise galaktozdur. Her ikisi de C6H12O6 genel formülüne sahip heksoz monosakkaritlerdir. Kimyasal formülleri aynı olduğundan molekül ağırlıkları da eşittir (yaklaşık 180.16 g/mol). Bu nedenle bu ifade doğrudur.

E) I, II ve III birbirinin izomeridir.: I glikoz, II fruktoz ve III galaktozdur. Üçü de C6H12O6 moleküler formülüne sahip monosakkaritlerdir. Moleküler formülleri aynı olmasına rağmen atomlarının uzamsal düzenlenmeleri farklı olduğu için birbirlerinin yapısal izomerleridir. Bu nedenle bu ifade doğrudur.

3. Sonuç

Yapılan değerlendirme sonucunda, B şıkkındaki ifadenin doğru olmadığı anlaşılmıştır. Fruktoz, doğrudan yapısal polisakkaritlerin monomeri değildir.