1. Sorunun Analizi

Bu soru, Siyanobakteri ve Öglena gibi farklı canlı gruplarına ait üç özelliğin hangilerinin ortak olduğunu belirlememizi istemektedir. Her bir canlının temel biyolojik özelliklerini ve verilen maddelerdeki tanımları dikkatle incelememiz gerekmektedir.

2. Şıkların Değerlendirilmesi

I. Kloroplasta sahip olma: Siyanobakteriler (mavi-yeşil algler), prokaryot canlılardır. Prokaryot hücrelerde zarla çevrili organeller (mitokondri, kloroplast, çekirdek gibi) bulunmaz. Siyanobakteriler fotosentezi sitoplazmik zarlarında ve tilakoit yapılarında gerçekleştirirler, ancak bir kloroplast organeline sahip değillerdir. Öglena ise ökaryot bir protisttir ve fotosentetik türleri kloroplast organeline sahiptir. Dolayısıyla, kloroplasta sahip olma özelliği Siyanobakteri ve Öglena için ortak değildir.

II. DNA'ya sahip olma: DNA (Deoksiribonükleik asit), bilinen tüm canlıların genetik bilgisini taşıyan moleküldür. Siyanobakteriler, prokaryot olmalarına rağmen genetik materyal olarak sitoplazmalarında nükleoid bölgesinde bulunan DNA'ya sahiptirler. Öglena ise ökaryot bir canlı olup, genetik materyali olan DNA'sı çekirdekte, mitokondride ve kloroplastlarında bulunur. Bu nedenle, DNA'ya sahip olma özelliği tüm canlılar için ortak olduğu gibi, Siyanobakteri ve Öglena için de ortak bir özelliktir.

III. Ototrof beslenme: Ototrof beslenme, bir canlının inorganik maddelerden (örneğin karbondioksit ve su) kendi organik besinini (örneğin glikoz) üretebilmesi yeteneğidir. Siyanobakteriler, fotosentez yaparak kendi besinlerini üreten fotoototrof canlılardır. Öglena da, kloroplastları sayesinde fotosentez yaparak kendi besinini üretebilir, yani ototrof beslenebilir. (Öglena aynı zamanda heterotrof beslenebilen miksotrof bir canlıdır, ancak ototrof beslenebilme yeteneği mevcuttur.) Bu nedenle, ototrof beslenme özelliği her iki canlı grubu için de ortaktır.

Yukarıdaki değerlendirmelere göre, Siyanobakteri ve Öglena için ortak olan özellikler II (DNA'ya sahip olma) ve III (Ototrof beslenme) olarak belirlenmiştir.

Ototrof bakteriler fotoototrof ve kemoototrof olmak üzere iki çeşittir. Her iki ototrof bakteri de CO₂'yi ham madde olarak kullanarak inorganik maddeden organik besin üretir. Klorofil sayesinde ışık enerjisinden yararlanma sadece fotoototrof bakterilere özgüdür.

Bakteriler ışık enerjisinden yararlanarak fotosentetik beslenme (B), oksidasyonla açığa çıkan enerjiden besin sentezleyerek kemosentez yapma (C), başka bir canlının sindirdiği monomerlerden beslenerek parazit yaşama (D) ve ölü bitki ve hayvan kalıntılarını parçalayıp saprofit beslenme (E) şekilleri görülür. Bakterilerde fagositoz görülmez.

► Konjugasyonla kalıtsal çeşitlilik oluşur ve ortam koşullarına ve antibiyotiklere dirençli bakteriler meydana gelir. ► Bakterilerde gamet oluşumu ya da döllenme görülmez. Konjugasyon sırasında birey sayısı artmaz.

Karbonhidrat, yağ ve proteinden oluşan hücre zarı, halkasal DNA, glikoliz enzimleri ve glikojen sentezi tüm bakterilerde ortaktır. Olumsuz çevre koşullarında endospor oluşturma yeteneği sadece bakterilerde görülür.