TYT 10.Sınıf Kalıtımın Genel İlkeleri Konusuna Ait Çalışma Soruları
Soru 31. 6819
Klasik mendel genetiğinde bir genin aktarımından iki alel sorumludur. Fakat bazı özelliklerin belirlenmesinde tür içinde ikiden fazla alel çeşidi de etkili olabilir.
Buna göre bir özelliğin ikiden fazla alel içermesi durumunda fenotip çeşitliliği nasıl etkilenir? Bir örnek üzerinden açıklayınız.
(MEB 10.Sınıf 1.Dönem 2.Ortak Yazılı Örnek Sorusu)
Cevap İçin Tıklayınız...
İnsanlarda AB0 kan grubu sistemi üzerinden açıklayalım.
Kan grubunda A, B ve O olmak üzere üç farklı alel bulunur. Bu aleller arasında baskınlık çekiniklik durumuna bakıldığında A ve B birbirine eş baskın, O alelline ise baskındır. Dolayısıyla O aleli çekiniktir.
Bir kişinin genotipi; AA, AO ise A kan grubu BB, BO ise B kan grubu OO ise O kan grubu AB ise AB kan grubuna sahiptir. Bu durumda 4 farklı kan grubu ortaya çıkar.
Kan gruplarında eş baskınlık ve çok alellik durumu fenotip çeşidini artırır.
Soru 32. 6996
Aşağıdaki tabloda Mendel’in çalışma yaptığı bezelyelerde gözlemleyebildiği karakterler ve özellikler verilmiştir.
Buna göre monohibrit çaprazlama yöntemini kullanarak bezelyelerden seçtiğiniz karaktere ait farklı iki özellik için ebeveynlerin genotiplerini ve fenotiplerini yazarak F1 ve F2 nesillerindeki fenotip ve genotip oranlarını bulunuz.
(MEB 10.Sınıf 1.Dönem 2.Ortak Yazılı Örnek Sorusu)
Cevap İçin Tıklayınız...
Bezelyelerde tohum rengi karakterini seçelim sarı tohum rengi (Y) baskın, yeşil tohum rengi (y) çekiniktir. Ebeveynleri çaprazlamak için şu genotipleri düşünelim.
P: YY x yy (homozigot sarı) (homozigot yeşil)
F1: Yy (heterozigot sarı) F1 neslinde tüm bireylerin genotipi (Yy) fenotipi ise sarı tohum rengine sahip olur. Yy x Yy (Kendileştirme)
F2: YY Yy Yy yy F2 neslinde oluşan genotipler: (1)YY, (2) Yy,(1) yy şeklindedir. Genotip oranı : 1:2:1’dir.
F2 neslinde oluşan fenotipler : YY, Yy, Yy genotipli bezelyeler sarı tohum rengine (3) yy genotipli bezelyeler ise yeşil tohum rengine(1) sahiptir. Fenotip oranı: 3:1 şeklindedir.
Soru 33. 6753
AaBb genotipli bir canlı;
a. Genler bağımsız ise kaç çeşit gamet oluşturur.: ………
b. Genler bağlı ise (A ve B genleri bağlı) canlının krossing overli ve krossing oversiz oluşturabileceği gamet çeşitlerini bulunuz.
Krossing Overli: …………
Krossing Oversiz: ………
Cevap İçin Tıklayınız...
Krossing Overli: n = 2 ⇒ 22 = 4 çeşit
Krossing Oversiz: n = 2 ⇒ 22 = 4 çeşit
Soru 34. 6722
AaBbdd genotipindeki bir canlıda A ve d genleri bağlı diğer genler bağımsızdır. Buna göre aşağıda verilen soruları cevaplayınız.
I. Canlının diploid hücresini şekilde belirtiniz. ......
II. Bu canlının kromozom sayısı kaçtır? ......
II. Canlının mayoz bölünme ile oluşturabileceği gamet çeşidini bulunuz. ……
Cevap İçin Tıklayınız...
I.Şekil aşağıda gösterilmiştir.
II. 2 = 4
III. n = 2'dir. 2^2 = 4 çeşit gamet oluşturur.
Soru 35. 6829
2n = AABbDdeeFF genotipine sahip bir canlıda genler bağımsızdır. Bu canlının mayoz bölünme ile ABdeF gametini oluşturma ihtimali kaçtır? Bulunuz.
Cevap İçin Tıklayınız...
1 Homozigot karakter → 1 çeşit, 1 Heterezigot karakter ise → 2 çeşit gamet oluşturur. Buna göre;
Soru 36. 7015
Dört farklı canlının genotipleri aşağıda verilmiştir. Buna göre bu canlıların oluşturabileceği gamet çeşidi sayılarını bulunuz.
I. AaBbCcDd → Gamet Çeşidi: …
II. AABbCCDd → Gamet Çeşidi: …
III. AaBBCCDD → Gamet Çeşidi: …
IV. AaBBCcDD → Gamet Çeşidi: …
Cevap İçin Tıklayınız...
I. AaBbCcDd → Gamet Çeşidi: n = 4 ⇒ 24 = 16 Çeşit II. AABbCCDd → Gamet Çeşidi: n = 2 ⇒ 22 = 4 Çeşit III. AaBBCCDD → Gamet Çeşidi: n = 1 ⇒ 21 = 2 Çeşit IV. AaBBCcDD → Gamet Çeşidi: n = 2 ⇒ 22 = 4 Çeşit
Soru 37. 7217
Kalıtımla ilgili bazı kavramların açıklamaları aşağıda verilmiştir. Açıklamaları verilen kavramları karşılarına yazınız.
I. Canlıların sahip olduğu özelliklerin nesilden nesile aktarılmasıdır.: …………
II. Bir canlının sahip olduğu genlerin bütünüdür.: ……………
III. Canlının dıştan gözlenebilen ve ölçülebilen özellikleridir.: …………
IV. Diploit hücrelerde, fenotipte etkisini sadece Homozigot durumda iken gösteren aleldir.: …………
V. Homolog kromozomların karşılıklı lokuslarında aynı karakter üzerine etki eden, anne ve babadan gelen her bir gen çeşididir. : …………
Cevap İçin Tıklayınız...
I. Genetik = Kalıtım II. Genom III. Fenotip IV. Çekinik gen V. Alel
Soru 38. 6945
Gregor Mendel; kalıtım biliminin temellerini atmış ilk bilim insanıdır. Mendel çalışmalarında bezelye bitkisini tercih etmiştir. Bunun nedenlerini yazınız.
Cevap İçin Tıklayınız...
- Ekonomiktir
- Karakterlerin çok olması
- Kısa sürede döl verir
- Hayat döngüsünü bir mevsimde tamamlar
- Çiçekleri uzun ve geniştir. Taç yaprakları üreme organlarını kapatır.
- Kendi kendilerine tozlaşır ve döllenir.
Soru 39. 6384
Dört farklı canlının genotipleri numaralandırılarak aşağıda gösterilmiştir.
I → AaBbCcDd
II → AABbCCDd
III → AaBBCCDD
IV → AaBBCcDD
Numaralı bireylerden hangilerinin oluşturabileceği gamet çeşidi sayılarını yazınız.
Cevap İçin Tıklayınız...
Soru 40. 6863
Cevap İçin Tıklayınız...
- Doğal ortamda kolay yetiştirlebilir olması,
- Ekonomik olması,
- Kısa zamanda döl veren bir bitki olması,
- Dışarıdan gözlenebilecek karakter sayısının çok olması,
- Tozlaşması esnasında, çiçeklerinin yabancı polanleri engelleyici yapıda olması