Biyoloji Hikayesi Duyuruları  |  Sitemizdeki Konular Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Müfredatına ve Öğrenme Çıktılarına Uygun Olarak Hazırlanmıştır.  |  Ders Kitabında Bulunan Ölçme ve Değerlendirmeler ile Yönergelerin Çözümlerine Konuların İçerisinden Ulaşabilirsiniz.  |  Soru Bankası Sayfamızdan Konular Bazında Oluşturacağınız Çoktan Seçmeli Testlerle Kendinizi Sınavlara Hazırlayabileceksiniz.  |  Maarif Modeli Temaları İçerisinde Bulunan Karekod Belgelerinin Çözümlenmiş Örneklerine Dokümanlar Sayfasından Ulaşabilirsiniz.  |  Geçmiş Yıllarda Çıkmış Sorulara Konu İçerisinden ve Sorular Menüsünden Ulaşabilirsiniz.  |  Biyoloji Hikayesi Duyuruları  |  Sitemizdeki Konular Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Müfredatına ve Öğrenme Çıktılarına Uygun Olarak Hazırlanmıştır.  |  Ders Kitabında Bulunan Ölçme ve Değerlendirmeler ile Yönergelerin Çözümlerine Konuların İçerisinden Ulaşabilirsiniz.  |  Soru Bankası Sayfamızdan Konular Bazında Oluşturacağınız Çoktan Seçmeli Testlerle Kendinizi Sınavlara Hazırlayabileceksiniz.  |  Maarif Modeli Temaları İçerisinde Bulunan Karekod Belgelerinin Çözümlenmiş Örneklerine Dokümanlar Sayfasından Ulaşabilirsiniz.  |  Geçmiş Yıllarda Çıkmış Sorulara Konu İçerisinden ve Sorular Menüsünden Ulaşabilirsiniz.  | 

"Komünite ve Popülasyon Ekolojisi" Ünitesi Ünite Sonu Değerlendirme Soruları Çözümleri 14

A. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.

Soru 1. Komünite nedir?

Cevap 1. Komünite, sınırları belli bir alanda yaşayan tüm canlıların oluşturduğu topluluğa denir.

Soru 2. Popülasyon nedir?

Cevap 2. Popülasyon, sınırları belli bir alanda yaşayan aynı türe ait canlılar topluluğudur.

Soru 3. Biyotop nedir? Biyotopun komünitenin özellikleri üzerinde etkisi var mıdır? Kısaca açıklayınız.

Cevap 3. Biyotop, komünitelerin varlık sürdüğü, homojen özelliklere sahip coğrafi alandır. Biyotopun büyüklüğünün komünitenin büyüklüğünü etkilemesi, her zaman doğru orantılı değildir. Çöl gibi biyotoplarda alan büyük olsa da etki eden başka etmenlerden dolayı komünite büyük olamaz.

Soru 4. Rekabet nedir? Rekabet çeşitlerini kısaca açıklayınız.

Cevap 4. Ortamda kısıtlı bulunan kaynaklardan daha fazla yararlanmak için bireyler arasında yarış olur, buna rekabet denir. Rekabet, aynı türün bireyleri arasındaysa tür içi rekabet, farklı türlerin bireyleri arasındaysa türler arası rekabet adını alır.

Soru 5. Komünitelerde sıkça su, ışık gibi kaynaklar için rekabet görülürken oksijen için rekabetin seyrek görülmesinin nedeni ne olabilir?

Cevap 5. Kısıtlı kaynaklar için rekabet olur. Ortamda bol bulunan kaynaklar için rekabet olmaz. Örneğin besinin bol bulunduğu bir ortamda besin için rekabet olmaz.

Soru 6. Tür içi rekabetin bireylere etkisi nedir? Örneklendirerek açıklayınız.

Cevap 6. Tür içi rekabet, popülasyonun büyümesini sınırlandırır. Örneğin sümsük kuşları yuva kuracak yer için rekabet eder ve rekabeti kazananlar çoğalabilme şansı yakalarken kaybedenler çoğalamaz. Bu da popülasyon büyüklüğünü olumsuz etkiler.

Soru 7. Türler arası rekabetin olası nedenleri nelerdir?

Cevap 7. İki farklı tür aynı kaynağı kullanıyorsa ve bu kaynak sınırlıysa rekabet olur.

Soru 8. Mutualizmin kommensalizmden farkları nelerdir?

Cevap 8. Mutualizmde ekolojik ilişkideki organizmaların her ikisi de yarar sağlar. Kommensalizmde ise organizmalardan biri yarar sağlarken diğeri bundan etkilenmez.

Soru 9. Parazitizmin popülasyon büyüklüğüne etkisi nedir? Açıklayınız.

Cevap 9. Parazitizmde ortak yaşam kuran organizmalardan biri yarar sağlarken diğeri zarar görür. Parazit yaşayan canlı çoğalırken konakçısı zarar gördüğünden yaşam şansı azalır, bazı durumlardaysa konakçı ölebilir. Bu da popülasyon büyüklüğünü olumsuz etkiler.

Soru 10. Birincil süksesyon ile ikincil süksesyon arasındaki farklar nelerdir? Açıklayınız.

Cevap 10. Birincil süksesyon daha önce yaşam oluşmamış yerlerde görülen sıralı değişimdir ve klimaks komüniteye ulaşması çok daha uzun süre alır. İkincil süksesyon ise daha önce yaşam varken bir nedenden dolayı yok olduktan sonra yaşamın tekrar oluşmasıyla görülen sıralı değişimdir. Klimaks komüniteye ulaşması birincil süksesyona göre daha kısa sürer.

Soru 11. Klimaks komünitenin özellikleri nelerdir?

Cevap 11. Klimaks komüniteler dengeli ve olgundur. Bu komünitedeki tüm türler, uygun yaşam koşullarına sahip olur ve olağanüstü bir durum yaşanmadığı sürece ortam koşulları bu şekilde devam eder.

Soru 12. Popülasyon yoğunluğuna etki eden etmenler nelerdir?

Cevap 12. Popülasyon yoğunluğu, popülasyonu oluşturan bireylerin doğum ve ölüm oranlarından, popülasyona veya popülasyondan dışarıya göçlerden etkilenir.

Soru 13. Habitatın taşıma kapasitesinin popülasyon büyüklüğüne etkisi nedir? Açıklayınız.

Cevap 13. Habitatın taşıma kapasitesi, bulunan kaynaklara bağlıdır. Habitat bozulmadan en fazla kaç bireyin yaşamına olanak verebileceği taşıma kapasitesini belirler. Bu nedenle popülasyon büyüklüğü, habitatın taşıma kapasitesinden doğrudan etkilenir. Bu sınıra yaklaşan popülasyonlarda doğum oranları azalır; ölüm oranları, hastalıklar, rekabet artar. Bunlar da popülasyonun büyümesini sınırlar.

Soru 14. Popülasyon bireylerinin yaş dağılımı ile popülasyon büyüklüğü arasında nasıl bir ilişki vardır? Kısaca açıklayınız.

Cevap 14. Popülasyonda genç ve ergin birey sayısı fazlaysa popülasyon büyüme eğilimi gösterir, üreme sonrası birey sayısı fazlaysa popülasyon küçülme eğilimindedir.

B. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

Soru 1.

1. Ekotonlarla ilgili

I. Rekabet fazladır.

II. Ekosistemlerin kesiştiği alanlardaki geçiş bölgeleridir.

III. Tür çeşitliliği fazladır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması:

Doğru Cevap: E (I, II ve III)

Açıklama: Ekoton, çayır ile orman veya su ile kara gibi iki farklı ekosistemin kesiştiği geçiş bölgelerine verilen isimdir. Bu bölgelerin özellikleri şunlardır:

II. Öncül Doğrudur: Tanımı gereği ekosistemlerin kesiştiği sınırlardır (Örn: Bataklıklar, nehir ağızları).

III. Öncül Doğrudur: Ekotonlar, her iki komşu ekosisteme ait canlı türlerini barındırdığı için tür çeşitliliği (biyolojik çeşitlilik) ana ekosistemlere göre daha fazladır. (Buna "Kenar Etkisi" denir).

I. Öncül Doğrudur: Dar bir alanda çok sayıda ve çeşitte canlı yaşadığı için besin, yer ve ışık gibi kaynaklar için rekabet oldukça fazladır.

Bu nedenle her üç ifade de ekotonlar için geçerlidir.

Soru 2.

I. Avcı baskısı

II. İçe göç

III. Hastalık

Yukarıda verilenlerden hangisi bir popülasyonun küçülmesine sebep olabilecek faktörler arasında yer alır?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması:

Doğru Cevap: C (I ve III)

Açıklama: Bir popülasyonun büyüklüğünü belirleyen faktörler "Popülasyona Katılanlar" (Artıranlar) ve "Popülasyondan Ayrılanlar" (Azaltanlar) olarak ikiye ayrılır.

I. Avcı Baskısı (Doğru): Ortamdaki avcıların artması, av olan bireylerin daha fazla ölmesine neden olur. Ölüm oranının artması popülasyonu küçültür.

II. İçe Göç (Yanlış): Başka bir yaşam alanından mevcut popülasyona yeni bireylerin katılmasıdır. Bu durum birey sayısını artırır, yani popülasyonun büyümesini sağlar.

III. Hastalık (Doğru): Salgın hastalıklar, bireylerin hayatta kalma şansını düşürür ve ölüm oranlarını artırır. Bu da popülasyonun küçülmesine neden olur.

Özetle; ölümler ve dışa göçler popülasyonu küçültürken, doğumlar ve içe göçler büyütür.

Soru 3.

Aşağıdaki grafik, 1650-2000 yılları arasında dünya nüfusundaki artışı göstermektedir.

Bu grafikte lojistik büyümede olan hangi evreler görülmemektedir?

A) Hızlı büyüme ve duraksama

B) Toparlanma ve hızlı büyüme

C) Duraksama ve hızlı büyüme

D) Duraksama ve ölümün artması

E) Toparlanma ve duraksama

Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması:

Doğru Cevap: D (Duraksama ve ölümün artması)

Açıklama: Verilen 1650-2000 yılları arasındaki insan nüfusu grafiği, sürekli artan ve özellikle son yüzyılda dikleşen bir J Tipi (Üstel Büyüme) grafiğidir.

Lojistik Büyüme (S Tipi) eğrisinde ise sırasıyla şu evreler görülür:

1. Kuruluş (Pozitif Artış) Evresi: Birey sayısının yavaş arttığı evre (Grafikte 1650-1800 arası görülüyor).

2. Logaritmik (Hızlı) Artış Evresi: Birey sayısının geometrik olarak arttığı evre (Grafikte 1900-2000 arası net görülüyor).

3. Negatif Artış (Azalan Artış) Evresi: Büyümenin yavaşladığı evre.

4. Denge (Duraksama) Evresi: Popülasyonun taşıma kapasitesine ulaştığı ve sabitlendiği evre.

İnsan nüfus grafiği (2000 yılına kadar olan kısım) sürekli yukarı doğru tırmandığı için, popülasyon henüz taşıma kapasitesine ulaşıp dengeye gelmemiş (duraksamamış) ve birey sayısında azalma (ölümün artması) yaşanmamıştır. Bu yüzden grafikte bu son iki evre görülmez.

Soru 4.

Aşağıdaki grafik bir tavşan türüne ait bireylerin daha önce hiç bulunmadıkları bir adada çoğalmalarını göstermektedir.

Bu tavşan popülasyonundaki hızlı büyümenin nedeni aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

A) Doğum ve ölüm hızlarının eşit olması

B) Üreme çağındaki tavşanların sayısının yüksek olması

C) Avcıların sayısının yüksek olması

D) Çevre direncinin etkisinin görülmesi

E) Sınırlandırıcı etmenlerin etkisinin görülmesi

Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması:

Doğru Cevap: B

Açıklama: Grafikte görülen ani ve hızlı yükseliş, popülasyonun kuruluş evresini geçip logaritmik artış evresine girdiğini gösterir.

Bir tür, daha önce bulunmadığı, kaynakların bol ve avcıların az olduğu yeni bir ortama (adaya) bırakıldığında; çevre direnci minimum düzeydedir.

Bu elverişli ortamda, popülasyondaki üreme çağındaki (doğurgan) birey sayısının yüksek olması, doğum oranının ölüm oranından çok daha fazla olmasını sağlar.

Böylece popülasyon, biyotik potansiyelini (maksimum üreme kapasitesini) kullanarak geometrik bir dizi şeklinde (2, 4, 8, 16...) hızla büyür.

Diğer şıkların analizi:

A Şıkkı: Doğum ve ölüm eşit olsaydı büyüme dururdu.

C, D ve E Şıkları: Avcıların artması veya çevre direnci (sınırlandırıcı etmenler), büyümeyi yavaşlatan veya durduran faktörlerdir; hızlandıran değil.

Soru 5.

Aynı komüniteyi paylaşan bazı canlı türleri arasındaki simbiyotik ilişkiler aşağıda verilmiştir.

I. Bitkilerin köklerinin etrafını saran bazı mantarlar, köklerin yüzey alanını artırarak bitkinin daha fazla su almasına yardımcı olur. Bu mantarlar ise bitkilerin ürettiği organik besinlerle beslenir.

II. Küçük balıklar, köpek balıklarına tutunarak hareket eder ve onların artıklarıyla beslenir. Ancak köpek balıkları bu durumdan etkilenmez.

III. Ceviz ağacı çevresinde yaşayan bitkilere zehir etkisi yapan bir madde salgılayarak çevresinde başka bitkilerin yaşamasını olanaksız kılar. Ancak bu durumdan ceviz ağacı etkilenmez.

Buna göre yukarıda verilen simbiyotik ilişkilerden hangileri amensalizme örnektir?

A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması:

Doğru Cevap: B (Yalnız III)

Açıklama: Soruda verilen öncülleri tek tek analiz edelim:

I. Öncül (Mutualizm): Mantar, bitkiye su sağlar (+); bitki, mantara besin sağlar (+). Her iki tarafın da yarar gördüğü bu ilişki Mutualizm (+/+) örneğidir (Mikoriza birliği).

II. Öncül (Kommensalizm): Küçük balıklar köpek balığından faydalanır (+); köpek balığı ise bu durumdan ne yarar ne de zarar görür (0). Tek taraflı yarar sağlanan bu ilişki Kommensalizm (+/0) örneğidir.

III. Öncül (Amensalizm): Ceviz ağacı salgıladığı maddeyle (juglon) diğer bitkilerin yaşamasını engeller, yani onlara zarar verir (-); ancak kendisi bu durumdan etkilenmez (0). Bir tarafın etkilenmeyip diğerinin zarar gördüğü bu ilişki Amensalizm (0/-) örneğidir.

Soruda Amensalizm sorulduğu için doğru cevap Yalnız III'tür.

Soru 6.

Aşağıdaki grafikte bir otçul popülasyonunun büyüme eğrisi verilmiştir.

Buna göre harflerle gösterilen dönemlerden hangisinde popülasyon aşırı büyüme göstermiştir?

A) K B) L C) M D) K ve L E) L ve M

Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması:

Doğru Cevap: B (L)

Açıklama: Standart bir popülasyon büyüme eğrisinde (S Tipi / Lojistik Büyüme) harflerle gösterilen evreler şunlardır:

K Evresi (Kuruluş / Pozitif Artış): Popülasyonun yeni ortama uyum sağladığı evredir. Birey sayısı artar ancak artış hızı yavaştır.

L Evresi (Logaritmik / Üstel Artış): Uyum sürecinin tamamlandığı, besinin bol ve çevre direncinin en az olduğu evredir. Doğum oranı ölüm oranından çok yüksektir. Popülasyon geometrik dizi şeklinde (2, 4, 8, 16...) katlanarak en hızlı ve aşırı büyümeyi bu evrede gerçekleştirir.

M Evresi (Negatif Artış / Dengeye Gidiş): Çevre direncinin (besin kıtlığı, rekabet vb.) artmasıyla büyüme hızının yavaşladığı veya durma noktasına geldiği evredir.

Soruda "aşırı büyüme" sorulduğu için doğru cevap L evresidir.

Soru 7.

Ekolojik nişleri aynı olan iki farklı hayvan türü ile ilgili,

I. Aynı komünite içinde bir araya gelirlerse aralarında rekabet başlar.

II. Bir araya geldiklerinde popülasyon oluşturabilirler.

III. Aralarında karşılıklı yarara dayanan mutualistik ilişki görülür.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması:

Doğru Cevap: A (Yalnız I)

Açıklama: Sorudaki öncülleri değerlendirmeden önce "Ekolojik Niş" kavramını hatırlayalım. Ekolojik niş, bir canlının ekosistemdeki "işi" veya rolüdür (ne yer, ne zaman avlanır, nerede yuva yapar vb.).

I. Öncül (Doğru): Ekolojik nişleri (ihtiyaçları ve yaşam tarzları) tamamen aynı olan iki farklı tür, aynı komünitede (aynı yaşam alanında) bir araya gelirse sınırlı kaynaklar (aynı besin, aynı barınak) için aralarında çok şiddetli bir rekabet başlar. Buna ekolojide Gause'un Rekabette Dışlanma İlkesi denir. Türlerden biri elenir veya niş değişimine gitmek zorunda kalır.

II. Öncül (Yanlış): Popülasyon, belirli bir alanda yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluktur. Soruda özellikle "iki farklı hayvan türü" denildiği için, bu iki tür bir araya geldiklerinde tek bir popülasyon oluşturamazlar; iki ayrı popülasyon (veya komünite) oluştururlar.

III. Öncül (Yanlış): İhtiyaçları ve kullandıkları kaynaklar tıpatıp aynı olan canlılar birbirleriyle yardımlaşmazlar (mutualizm). Tam aksine, aynı kaynakları tüketmek istedikleri için birbirleriyle savaşırlar (rekabet).

Soru 8.

Aşağıdaki kavramlardan hangisi bir bölgede bulunan aynı türden bireylerin oluşturduğu topluluğu tanımlar?

A) Biyolojik çeşitlilik

B) Biyotop

C) Ekosistem

D) Popülasyon

E) Taşıma kapasitesi

Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması:

Doğru Cevap: D (Popülasyon)

Açıklama: Ekolojide kavramları birbirinden ayırt etmek için anahtar kelimelere dikkat etmek gerekir.

Popülasyon: Belirli bir sınır içerisinde yaşayan, aynı türden bireylerin oluşturduğu topluluktur. (Örnek: Karadeniz'deki hamsiler, Belgrad Ormanı'ndaki meşeler). Soruda "aynı türden bireylerin oluşturduğu topluluk" dendiği için cevap Popülasyondur.

Diğer Şıkların Analizi:

A) Biyolojik çeşitlilik: Bir bölgedeki genlerin, türlerin ve ekosistemlerin zenginliğini/çeşitliliğini ifade eder.

B) Biyotop: Canlıların yaşamını sürdürdüğü coğrafi alana (mekâna) verilen isimdir.

C) Ekosistem: Belirli bir alandaki canlılar (komünite) ve cansız çevrenin (hava, su, toprak) oluşturduğu bütündür.

E) Taşıma kapasitesi: Bir ekosistemin bozulmadan barındırabileceği maksimum birey sayısını ifade eder.

Soru 9.

Aşağıda verilen grafikler iki protista türünün ayrı (Grafik I) ve birlikte (Grafik II) bulunduklarındaki popülasyon yoğunluklarını göstermektedir.

Grafik I’den Grafik II’ye doğru değişim olmasına neden olan etmen aşağıdakilerden hangisidir?

A) P. aurelia’nın P. caudatum bireyleriyle beslenmesi

B) P. caudatum’un üreme hızının P. aurelia’ya oranla yüksek olması

C) P. aurelia ve P. caudatum’un kullandıkları aynı kaynağın sınırlı olması

D) P. aurelia bireyleri arasında tür içi rekabet oluşması

E) P. aurelia bireylerinin hastalanarak ölmesi

Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması:

Doğru Cevap: C (P. aurelia ve P. caudatum’un kullandıkları aynı kaynağın sınırlı olması)

Açıklama: Grafikleri dikkatlice incelediğimizde şu sonuçları çıkarırız:

Grafik I (Ayrı Kaplar): P. aurelia ve P. caudatum farklı kaplarda (ayrı ayrı) yetiştirildiğinde, her ikisi de kendi ortamlarındaki besini tüketerek lojistik (S tipi) büyüme göstermiş ve taşıma kapasitelerine ulaşarak hayatta kalmışlardır.

Grafik II (Aynı Kap): İki tür aynı kaba konulduğunda, ekolojik nişleri (yedikleri besin türü ve yaşama şekilleri) aynı olduğu için sınırlı besin ve alan uğruna şiddetli bir türler arası rekabete girmişlerdir.

Bu rekabette besin bulma ve üreme konusunda daha başarılı olan P. aurelia hayatta kalıp çoğalmaya devam ederken, rekabeti kaybeden P. caudatum besinsiz kalarak ortamdan elenmiş (yok olmuş)tur. Buna ekolojide Rekabette Dışlanma İlkesi denir.

Dolayısıyla Grafikteki bu dramatik değişimin (birinin yaşayıp diğerinin yok olmasının) temel nedeni, ortak kullanılan sınırlı kaynaklar için yapılan rekabettir (C şıkkı).

Neden Diğer Şıklar Yanlış?

A Şıkkı: Paramesyumlar birbirini yemezler (av-avcı ilişkisi yoktur), her ikisi de ortamdaki bakterilerle beslenir.

B Şıkkı: P. caudatum'un üreme hızı daha yüksek olsaydı rekabeti kazanan o olurdu, ancak grafikte elendiği görülüyor.

D Şıkkı: Sorulan durum "tür içi" değil, iki farklı tür arasındaki "türler arası" rekabettir.

E Şıkkı: P. aurelia bireyleri hastalanarak ölmemiştir, aksine rekabeti kazanarak çoğalmaya devam etmişlerdir.

Soru 10.

P. aurelia ve P. caudatum bireyleri arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mutualizm

B) Parazitizm

C) Kommensalizm

D) Av-avcı

E) Rekabet

Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması:

Doğru Cevap: E (Rekabet)

Açıklama: Grafik II'de açıkça görüldüğü üzere, iki tür aynı kaba konulduğunda birinin çoğalırken diğerinin yok olması, aralarında besin ve alan gibi sınırlı kaynaklar için şiddetli bir mücadele yaşandığını gösterir. Ekolojik nişleri (ihtiyaçları ve yaşam tarzları) aynı olan iki farklı türün bu şekilde karşı karşıya gelmesine ekolojide Türler Arası Rekabet denir.

Öğrencilerin kavram yanılgılarını gidermek için diğer şıkların neden yanlış olduğuna kısaca bakarsak:

A) Mutualizm (+/+): Karşılıklı yardımlaşma olsaydı, iki tür de birlikteyken daha iyi gelişirdi. Oysa burada bir tür yok olmuştur.

B) Parazitizm (+/-): Paramesyumlar serbest yaşayan canlılardır; biri diğerinin içinde veya üzerinde asalak olarak yaşamaz.

C) Kommensalizm (+/0): Bir taraf etkilenmezken diğerinin fayda görmesi gerekirdi. Ancak grafikte P. caudatum zarar görmüş ve elenmiştir (-).

D) Av-avcı (+/-): Bu iki paramesyum türü birbirini yemez, her ikisi de aynı kaptaki bakterilerle beslenir. Ayrıca tipik bir av-avcı grafiğinde, birey sayılarında birbirini takip eden periyodik dalgalanmalar (iniş-çıkışlar) görülmesi beklenir; bir türün grafikteki gibi hızla tamamen sıfırlanması rekabetin sonucudur.

Soru 11.

Aşağıdaki grafik mart-ekim ayları arasında K ve L böcek türlerinin birey sayısındaki değişimi göstermektedir.

Buna göre aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

A) K böceği, L böceği ile beslenmektedir.

B) L böceği, K böceği üzerinde parazit yaşamaktadır.

C) K ve L bireyleri artınca dışa göçlerle birey sayısı dengelenmiştir.

D) K ve L bireyleri artınca hastalıklar da arttığından birey sayıları hemen düşmektedir.

E) K ve L böceklerinin birey sayısı yaz aylarında artmaktadır.

Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması:

Doğru Cevap: A (K böceği, L böceği ile beslenmektedir.)

Açıklama: Grafikte iki farklı böcek türünün (K ve L) birey sayılarının aylara göre birbirine bağlı olarak dalgalandığını (biri artarken diğerinin onu takip ettiğini, sonra azaldıklarını) görüyoruz. Ekolojide bu birbirini takip eden inişli-çıkışlı grafikler tipik bir Av - Avcı (Predator - Prey) ilişkisini gösterir. Türlerden biri diğerini yiyerek beslendiği için popülasyonları birbirini doğrudan etkiler.

Seçenekler arasında bu beslenme (av-avcı) ilişkisini veren tek ifade A şıkkıdır.

Diğer Şıkların Analizi:

B Şıkkı: Parazitlikte genellikle bu şekilde düzenli ve birbirini sıfırlamaya yaklaşan sert dalgalanmalar (özellikle av-avcı kadar belirgin) görülmez.

C, D, E Şıkları: Göçler, hastalıklar veya sadece mevsimsel artışlar, iki türün birbiriyle bu kadar uyumlu ve ardışık dalgalanmasını (biri artınca diğerinin azalması döngüsünü) açıklamakta yetersiz kalır.

📌 Biyoloji Hikayesi Özel Notu (Dikkat!): Ekoloji biliminde, standart bir av-avcı grafiğinde önce Av olan türün popülasyonu artar. Besin (av) çoğaldığı için ardından Avcı olan türün popülasyonu artmaya başlar. Avcılar arttıkça avı fazla tüketirler ve avın sayısı düşer.

Grafiğimizi incelediğimizde önce K türünün (Mart-Nisan), ardından onu takip ederek L türünün (Nisan-Mayıs) arttığını görüyoruz. Bu bilimsel gerçeğe göre; K türü Av, L türü ise Avcıdır. Yani aslında "L böceği, K böceği ile beslenmektedir" ifadesi çok daha doğru olurdu. Ancak Milli Eğitim veya kaynak kitaplarda zaman zaman bu tarz ufak mantık hataları olabilmektedir. Şıklar arasında av-avcı (beslenme) ilişkisini gösteren tek şık A olduğu için doğru cevap A olarak kabul edilmiştir.

BiyolojiHikayesi

Öğrencilerimizin TYT (Temel Yeterlilik Testi) ve AYT (Alan Yeterlilik Testi) gibi sınavlara hazırlanırken kullanabilecekleri bilgileri sunuyoruz. Biyoloji konularında güçlü bir temel oluşturmak ve sınav başarınızı artırmak için doğru adrestesiniz!

Bilgilerimiz

Adres

Hasanefendi - Ramazan Paşa Mah.1921 Sok.No:24/A Efeler-Aydın

Email

destek@biyolojihikayesi.com

Telefon

+90.555.608 59 45

Bülten

© Biyoloji Hikayesi. All Rights Reserved. Designed by Biyoloji Hikayesi
Distributed By: Rolpa Bilişim Pazarlama Yönetim Sistemleri